Over het boek [Balkan] Wij noemen het rozen

Wij noemen het rozen.cover schuin

titel [Balkan] Wij noemen het rozen
auteur Serge van Duijnhoven
ISBN 9057591235
jaar 1999
pagina’s 226
uitgeverij Podium

NU TE KOOP ALS E-BOOK VIA DE ONLINE UITGEVERIJ LAZARE VAN JERRY GOOSSENS:

http://www.lazare.nl/ebooks/detail/57/Balkan-Wij-noemen-het-rozen?t=0

[Balkan] Wij noemen het rozen

[Balkan] Wij noemen het rozen

225 pagina’s | 2013 | isbn: 9789462220164 |  eBooks”>eBooks- Boeken > Fictie > Literatuur”>literatuur
Deel dit boek: Delen op Twitter Delen op Facebook Delen op Google+

Omschrijving

[BALKAN] WIJ NOEMEN HET ROZEN is een indringend geschreven boek over “het duistere hart van Europa”. Weinigen uit de Nederlandse journalistiek en literatuur hebben zich in dit geplaagde gebied zo verdiept als Serge van Duijnhoven. Hij kroop er achter de linies en “de muren van verdriet”, onderzocht de oorsprong van de woeste schemerzone aan de rand van de Europese beschaving, verbleef in het belegerde Sarajevo, toog naar een Kroatisch eiland voor een schrijversfestival en nog veel meer. Gedreven verhaalt hij over zijn ontmoetingen met Bosniërs, Kroaten, Serviërs, Bulgaren, Albanezen en Macedoniërs, mensen die stand houden en zich verweren, overeind krabbelen en volharden-in oorlog en vrede. Aldus ontstaat een scherp en schrijnend beeld dat ook los van de actualiteit beklijft.

Zonder verward te raken in al te momentane analyses van de politieke situatie, loodst de dansende dichter de lezer door het verwoeste heart of darkness van Europa en registreert daarbij de stemmen van de bevolking. Die probeert langzaam te herstellen van ‘de afdaling naar de bronnen van het redeloze, de instincten, de roes’ die de oorlog is geweest. Anders dan in de vorig jaar verschenen dichtbundel-met-bijhorende-cd ‘Obiit in Orbit – aan het andere einde van de nacht’ – mogen de overgordijnen in ‘Balkan’ af en toe eens op een kier. De duisternis die daar steevast op volgt, komt daardoor eens zo hard aan.

Planet Sarajevo, by Sahin Sisic

kaartbalkan.anicamiloshevska.boekinfo_scan.php
Kaart van de Balkan met plekken uit het boek, getekend door Anica Milosevska

Serge van Duinhoven’s relaas over de Balkan is moeilijk te beschrijven in termen van bestaande genres. Het is een tijdsdocument, geschreven door een journalist, dichter, en meelevend individu, die probeert zijn ervaring tijdens zijn reizen door de Balkan (Macedonië, Kroatië, Bosnië) objectief vast te leggen. De rol van de westerse media, de discussies hier, in Amsterdam, en het echte leven daar, maar ook de corruptie, de misbruik van macht, de ontgoocheling, alle tegenstrijdigheden zijn uitgebeeld in dit uiteindelijk toch zeer verhelderend boek over een ten diepste verwarde, belingerente en nog altijd in mythen gehulde landstreek “ergens ver weg in Europa”.  Van Duijnhoven fungeert als gids die ons tussen zijn boeiende verhalen door, de weg wijst naar het diepe, donkere en onvermoede hart ervan.

Met de rozen uit de titel bedoelen de inwoners van Sarajevo de vormen, de gaten in de straat die de scherven van een uiteenspringende mortiergranaat achterlaten. “We call them roses, but they don’t smell like it”, vertelt een meisje hem met typische Bosnische zwarte humor. Het is een beetje dezelfde humor die in alle verhalen naar voren komt: “Oorlogen zijn de rosse buurten van deze aarde. Ze wemelen, behalve van het viriele krijgsvolk, van de pottenkijkers: ruige of minder ruige lieden die zich op de hoogte komen stellen van het vlees in de kuip. Bovendien bezitten ze voor buitenstaanders, in al hun smerigheid, een schemerachtige aantrekkelijkheid.” Aldus één van de reisverhalen, ‘Kolonel Kurtz in Sarajevo’. In dit hoofdstuk staat de auteur stil bij de oorlog en de manier waarop die bij ons wordt geconcipieerd. “Lopend door de stad heb ik me regelmatig gevoeld als een hoerenloper – spiedend naar de bevolking die in al haar misère ontbloot achter de kapotgeschoten ramen zat te wachten” (p.131)

Die “schemerachtige aantrekkelijkheid” in de reisreportages van Van Duijnhoven is prachtig opgeschreven en doet daardoor zeer literair aan. In de verhalen worden de clichés en vooroordelen die over de Balkan leven bevestigd noch ontkracht. Dat is alleen mogelijk als je, letterlijk van binnenuit, als een gretig waarnemer graaft naar de ware aard van een onder het juk van oorlog gebukt gaand Joegoslavische volk, dat sinds de jaren ’90 van de 20ste eeuw niet meer onder één noemer kan worden samengebald.

Prijzen, nominaties: in Vlaanderen werd het boek in het jaar 2000 genomineerd voor de longlist van de Gouden Uil Literatuurprijs.

wij-noemen-het-rozenTitel: [Balkan] Wij noemen het rozen, Auteur: Serge van Duijnhoven, Uitgeverij: Podium, Jaar van publicatie: 1999, Formaat (hoogte): 20 cm, Omvang: 225 pagina’s, Bindwijze: Ingenaaid

ISBN: 90-5759-123-5     EAN: 9789057591235

© Teun Voeten  Sarajevo, Bosnia, January 1994

© Teun Voeten Sarajevo, Bosnia, January 1994

Persstemmen:

‘Dit boek overdondert; het sleurt je mee op een manier die alleen aan de beste conflictverslaggeving is voorbehouden. En het mooie is: het boek gaat niet over kogels, maar over mensen.’ –    Wim T. Schippers, AT5 Boekenprogramma Max Pam, jan. 1999

‘Het is ijzersterk proza van een man die “deelnemer en observator in één” is geworden. Sfeer en invoelen bepalen de toon van het boek.’
– Willem Bouwman in Nederlands Dagblad, dec.1999

Serge van Duijnhoven zorgt in ‘Balkan. Wij noemen het rozen’ voor vuurwerk, zoals in het knappe ‘Kolonel Kurtz in Sarajevo’ – een mediakritiek op de georchestreerde beeldenstroom, die voor de Westerse kijker tot onvervalst oorlogsentertainment wordt versneden. De hoogvlieger in de bundel is echter ‘Alles zwart’, een reportage over Van Duijnhovens bezoek aan een internationaal poëziefestival in Macedonië, waar de autochtone deelnemers de gruwel met behulp van woorden proberen te verzachten. Ook al is op die manier maar weinig zalf te strijken: it’s a dirty job and someone’s gotta do it.’

(kt) Humo ‘Boekenbal’ (H3098), 18/1/2000

© Teun Voeten  Mostar, Bosnia, September 1992

© Teun Voeten Mostar, Bosnia, September 1992

Balkanquote (1):

“Oorlogen zijn de rosse buurten van deze aarde. Ze wemelen, behalve van het viriele krijgsvolk, van de pottenkijkers: ruige of minder ruige lieden die zich op de hoogte komen stellen van het vlees in de kuip. Bovendien bezitten ze voor buitenstaanders, in al hun smerigheid, een schemerachtige aantrekkelijkheid. Xander, de Nederlandse journalist die ik in Sarajevo ontmoette, reed ’s avonds langs de frontlinie in de hoop dat hij wat kogelgaten kon opdoen in zijn oude Renault. Voor hem was de oorlog eigenlijk net als een bezoek aan de hoerenbuurt, real fucky fucky.”

(uit: ‘Kolonel Kurtz in Sarajevo’, in: Balkan. Wij noemen het rozen. Podium, 1999.)

monasteries-Ohrid

Klooster in Ohrid

De auteur verwijst met Kolonel kurtz uiteraard naar de veelbesproken protagonist uit Joseph Conrad’s Heart of Darkness (en de adaptatie ervan, Apocalypse now). Conrad’s Kolonel Kurtz is een idealist, maar gecorumpeerd door macht en ivoor. Van Duijnhoven kon geen beter figuur gebruiken om de vergelijking met oorlogsjournalistiek te maken. De “schemerachtige aantrekkelijkheid” van zijn Sarajevo is dezelfde die Conrad’s Kurtz, in de nachtmerrie van een door België gekolonialiseerd Congo, doet losslaan van elk moreel gevoel. Dezelfde broeierige jungle uit Apocalypse Now : een plaats waar de morele natuur van de mens lijkt op te houden met bestaan. “The horror, the horror” zijn Kurtz laatste woorden in Heart of Darkness. Ook van Duijnhoven zal de dood in de ogen kijken.

Gracanica.KFOR

Italiaanse KFOR-soldaten bewaken het episcopale orthodoxe klooster van Gracanica in Kosovo, febr. 2007. Foto: Serge van Duijnhoven

Balkanquote (2):

De stad als kadaver

De Balkan is een Butcher Shop
De Balkan is vlees. Zoveel mogelijk vlees
Gebraden en geroosterd. Met name van bergtoppen
Worst, cevapi (kebab), spek, lamssoep, burek,
chutney. Brokken vlees waar het vlees sudderend
uitspuit als je je vork erin prikt. Brood met
varkensvet en paprikapoeder, gebraden biggekop
Doormidden gezaagde hoofden die je vanaf het bord
hun dode glimlach toewerpen. Runderfilet,
paardeschenkels, gebraden ingewanden
En dan het slachtvlees van de strijd
De mens opengereten in oorlog. Een sliert darmen
met half verteerde vleesbrokken erin. Gerookte
biggekop, kebab, spek chutney

Ik, zei de vrouw, heb niets, behalve honger

(uit de cyclus ‘De stad als kadaver’, in: Copycat. Gedichten. Prometheus, 1996)

Picassoposter.BatailleNeretva

Plaats een reactie

Nog geen reacties

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s