Shamanic session for Shamanische Reisen – Joke Metselaar about Christian Loidl

As part of my endeavourous mission  to finalise my personal foreword to Christian Loidl’s magnificent, magical stories of Shamaische Reisen, I decide to make an appointment with Dutch-born soul-reader and therapeute Joke Metselaar, who holds a simple office on the backside of a beautiful canalbuilding amidst the sumptuous Gouden Bocht, the golden corner in the Herengracht in Amsterdam. The city much loved and referred to by Christian – an ardent lover of palindromes and anagrammes – as the city of the “Mad Master”. One week before his final descent at 16th of December 2001, Christian visited the city with me, as a companion of his partner Eva Lavic, who was there to attend a congress for Latinists and teachters/lectors of the French language and literature. After Eva went back to Vienna, Christian asked me to accompany him on his quest for some exquisite magical mushrooms as well as some fresh samples of LSD. Which we were – even after ardent attempts with various dealers and wheelers familiar with the milieu at the time – not able to find.

Christian Loidl, Dec 2001 - pic taken by Eva Lavric

Christian Loidl, Dec 2001 – pic taken by Marcus Gindelhuber (copyright protected). “Marcus Gindelhuber” is a professional photographer who took the above picture at an already famous mushroom session in a tree at Kautzen (Waldviertel).

One week after his return to his “quite pleasant but also sumptuous and operetta-like home-city of Vienna” (Christian’s words), the fatal accident happened at Vereinsgasse 3, with his Fensterstuerz. As it appeared, Christian had swallowed some pieces of a highly toxic mushroom normally only to be taken by shamans in Siberia; others were adviced to take in tempered doses of this substance “closer to insects than to plants” (again the words of Christian), at the utmost by drinking the piss of these shamans. After  which they would be exposed to highly lucid visions that would guide them towards and through the intensely magical but sometimes also traumatising realms of the underground . Here is quite a literal translation of this session, that took place on Monday September 7th, from13h until 15h30. For those who will read the Shamaic Travels and/or are familiar with his later work, it is obvious that the way in which Joke was able to “read” the soul of Christian, is not mere pretentious esotheric bullshit but carries some clear and obvious relation to the wizzard he really was. For those who doubt: I can assure you that before the day of the session, Joke Metselaar was not familiar with the works and life of Christian at all. In fact, she had never heard of him. Everything she uttered during the session, all the knowledge she purveyed, came through by her well-trained technique of “voice-recognition”. One speaks the name of the soul one wants to get information from, and henceforth – on the wings of these auditive vibrations – Joke “feels” or “senses” the energy this soul radiates.

Even though at first glance, Joke was quite surprised and a bit reserved at my request to read the soul of Christian for my specific purpose, as usually  her mission is to heal patients from their own bloccades and past trauma’s, the fact that both she and me were by accident carrying the same book of Medicine Cards ( edited by Jamie Sams and David Carson, and illustrated by Angela C. Werneke; Bear & Company Santa Fe, New Mexico 1988), filled with beautifully  llustrated stories of American-Indian Totem-animals, was seen to both of us as a benign sign that my quest was not out of order, but very just and meant-to-be.  I was carrying the book because I used it as background information for the  Shamanic Travels of Christian Loidl, Joke was carrying it because that evening she meant to use it during one of her lessons to new scholars in the art of healing. Both of us had never carried the book around before… A beautifull case of chance-operation, as William Burroughs – one of the lucid lunatics Christian made me familiar with in his flat in Vereinsgasse – used to call this.

pic taken on 16th of December 2010 by Swantje Lichtenstein in Vienna

pic taken on 16th of December 2010 by Swantje Lichtenstein in Vienna

Joke: So now we enter the realm of Christian and his lucid soul… I truly feel that he still has lots to say. And wants to convey his message to us and actually the whole of humanity, with precise words and wisdom. What I feel immediately, is the transparant joy he feels. An almost childlike enthusiasm he likes to convey. What he wants to say is: I do have a message for you all out there. Please listen! I recognize this enthousiasm from the time that I was young myself. When, as a child, I flunked out from highscool during springtime. When I could not sit still. I lived along the coast of the Netherlands,  and sook refuge in the dunes. Trembling from impatience, as I felt the urge to put the first green leaves of the year into my mouth. Overwhelmed with joy for the miracles of nature. Such as: nature is alive and kicking! Life rejoyces and a new cycle begins! That is what  I feel with Christian too. An ardent feeling of joy and of impatience. Which is, I guess, very characteristic of him. I also felt, before this session began, another form of energy. A non-compromising one. A radical one. A sharp one. One off anger, fury sometimes.  An urge to rattle the world. To make it aware: see! Feel! Listen! Understand how everything is connected and how it is put together! Please! Cut the crap! Christian felt, I can sense, the world largely a dumb place to live. The world for him was like a palace, crowded by personel that was unaware of its beauty, vastness and uniqueness. He had no connection to or sensitivity towards compromise or convention. When we entered this room earlier on, I felt a certain nervousness because I had not sorted out some of my mail yet and had not delivered some of my  bills. At that moment, I could hear his tender laughter coming at me. Cheer  up, I heard him boast. Get on with it! Do what you have to do, without further  ado! Christian carried two sides in himself. On the one hand, a sharp and almost agressive side that showed no compromise. A side that is strongly connnected to the animus, the male aspect within us. Come on, world! Listen! Play your part! Wach auf! That was the man within him. Furthermore, he also reveals to me a different side in him. A less resolute one. One almost of desperation: goddammit I cannot get through these ferm walls of simplicity and brutality. He saw it as his mission to break these kind of walls. To smash them. Both aspects are very powerful and strong.

That is also, I can feel now as you mention his name to me, how he took off from his life. I see a metal suitcase. Did he have a metal suitcase? Yes! I see this metal suitcae very vividly now. He took this metal suitcase, in which he carried papers that were important to him. Notes for readings or so. Scribbles. Books.  And he tried to smash it as hard as he could. He could get no more air. The suitcase was connected to the state in which he got himself into. One of lack of air. Fresh air. And he needed air. Fresh air. To breathe. And see clearly. He smashed the case, and shred it to pieces. For need and hope of opening it up. He smashed the window with it, didn’t he? And then he took off. He dived towards the earth. And disappeared into the underground. The Unterwelt… That is what I feel. And what  I feel, is that the little suitcase was a symbol to him of the earth. Goddamit people, wake up! Listen, look and above all: feel! Pleasee feel the magnitude and meaning of it all! He considered most people to be morons. Sleepwalkers. Numbs. I sense he could also feel a sincere form of anger, directed towards his audiences.  Especially those who faked to have some understanding or to uphold some fake form of literary standing. By consequence of this anger, I feel, Christian entered into a spiral that made him more and more radical as a poet and person during his later life. He became more and more extreme. In an attempt to get his message across. And, by consequence again, his audience followed and understood him less and less in the end . People somehow enjoyed the  extremity and gravity of his performances. But failed to get the message. – Oh, by the way: I see there is a wasp flying around your body Serge. It flies around and tries to land on your face!

Serge: It does not matter. Let if fly, this wasp. I am not afraid.

Joke: Alright then. Well… what I meant to say is that there was a severe level of misunderstanding in connection to his works and performances. A failure to grasp the depth of his words and the true meaning of their potency. Most listeners and readers could not follow through. And precisely because he was not understood, his performances and work became more radical over the years. The content in due time became more and more obscure, people felt. Christian became a true mystic towards the end of his life. Correct?

Serge: I think you are right.

Joke: Then now I would like to go back to the little boy-spirit that I feel so strongly within Christian, and that I find very intrigueing. I feel this boyishness so strongly, the young passionate boy full of blissfull enthousiasm and impatience. Eager to discover the world, both the upper and the underworld… By the way, that wasp is still trying to land on your face, Serge. You could ask, or say: dear wasp, it is good you are there. But would you mind leaving me alone for a little while?

Serge: would you like to go away, dear wasp? (The wasp remains in front of my face, cirkling around and sticking itself from time to time to my shirt.) Or… would you like to send me a message?

Joke: Haha… could it be your Totem-animal? Well, anyway, let me go back by making contact with Christian. Would you please once more give me his name?

Serge: Christian Loidl.

Joke: Hello Christian Loidl. Yes…. I feel that he was born with a highly energetic soul.  And that it has been, from the start of his life, quite a troublesome thing to connect with the earth. With earthly matters, I mean.

Serge: Even though Christian was born of the 17th of September 1957. A virgo I mean. Quite an earthly sign, isn’t it?

Joke: Indeed, but I really feel the highth of his energy, when you tell me his name. I see him looking down, from high up, towards the earth. The virgo-part is represented in him by means of his analytical capacities. I feel him looking downwards towards the earth, but from a distance. Like someone who is looking through a microscope. That is what I feel. On the one hand, he was totally spectring into the earthly facets of this planet. By means of looking through a magnifying glass. On the  other hand, it appears to me that he was not really a part of that earth at all. He could as much be facinated by the vastness of the insectworld, as by the magnitude of the universe. Does that make sense? Indeed. It appears to me, Christian was not or did not want to be part of the banality  of life. Its daily routines. Strangely enough, what I also hear is the word balanced. (Uitgebalanceerd). I just say it as it comes to me. Balanced. That appears, at first glance, sharply to be in contrario to what  I just said. His radical form of distance and temper.  But I strongly feel his equivalent urge to approach life in a very balanced way by means of earthly matter, as well as philosophy, language, poetry, with everything indeed. I feel him as being some kind of discoverer, who goes further  and further in his private discoveries. And by doing so, discovering  his one and only private path in life. Am I clear in this?   Christian knew what the utter direction of his path would be. He was eager to progress, and discover. He was curious. Very curious. Like a child. This gave him zeal as much as rest, for he knew that his quest was not a desperate one. He knew where to look, in order to find what  he was curious about. He had a sharp sense of direction. This also was the ground for his non-compromising attitude towafds life. He felt it unnecessary, unjust even, to mellow things up. To pour water into his glass of wine. You know what I mean?  He knew which path he had to follow. This gave him a sense of urgency, and accuracy. Like: yes it may all be very nice over here, but this is the way I have to go. This is my thing. In this attitude, I also feel – contrary to the suitcase I just mentioned – the utter mysticism of his mission as a shamanic poet. Christian was aware of the paths he had to discover. What I feel now are broad cirkles (Joke is making flat kind of circles in the air, with her right upper hand up, whirling through space in rhytmical fashion). Does this make any sense to you? It might seem quite abstract what I am showing you now. But it is not….

Loidl-Kalligraphie von Nazar Honchar

Loidl-Kalligraphie von Nazar Honchar

Shall we tune in, now, to that very evening of his departure, Sunday 16th  of December 2001?

Serge: Please do so.

Joke:  I feel sadness and solitude, on that very evening. He was waiting for somebody to come, or somehting to happen that did not happen. He felt deserted. At the same time he felt very sharply that the end was approaching. That this was the moment of truth. It really comes to me, by forms of energy: the feeling he had that it was over and out. Sadness and sollitude. A remoteness and estrangement from the world he had been part of. A strong feeling of physical contraction, that he felt within him. A painful one, bodywise. His body contracted, his muscles and vessels cramped.  I can feel that he suffered from a lack of air…. That he needed air and clarity. And it may sound very strange what I tell you now, but I strongly feel that he consciously departed into the darkness, to bring  ultimately some light into that darkness. I really feel that he scrambled all his forces, into a moment of singular powerful energy and strength. Knowing that he knew the road. Saying to himself: I do know the way into the underworld. And also I know the way out of the underworld. I know how to get there, and know how to get out of it. I know how to pave the  way in utter darkness. That is what I feel. But with it I also feel a sense of utter gravity. He saw it, in fact, as a mission from which there was no more escape on that dark December evening.

Serge: Did he get lost, during his shamanic session of that evening? I mean, did he lose his way?

Joke: He did not lose his way. In fact,it was his way, that he was paving. His mission was to go deep into the realms of the underground. He knew that he had to do this. And that he could do this, because he also knew the  way back towards the light again. He knew that, once I pave that way  down there, others who may have been stuck  in the underground can also find – like me – their way back up again. And that is very special indeed. That is amazing. Because he did it out of compassion. A feeling he did not know how to purvey really well during his life.  Compassion for humanity was not his strongest urge during his time on earth. But in the last instances of his life, it is precisely this what drove him to do what he did. I feel a very deep and sincere emotion of compassion. This is my mission. This is what I have to do, whether I like it or not. No doubt about it. This is what I must do. To give myself up. To sacrifice my flesh, my being, my soul. Namen ist Amen. That is what I feel. That is what I hear.

Serge: His name was Christian, of course… And all this you tell me know, indeed has some christian reverb to it. Some echo of the core of the Christ myth, no?

Joke: It is something christian, very much indeed so. He went to the core of darkness, in order to bring light to this very darkness. The amazing thing about it all, is that in all of this I have no feeling of any ago-complexity intermingling with it. None at all. He just felt sure he had to do this. Step, no, dive into the darkness. From a totally nude and honest and above all: neutral perspective. A perspective that, in the final analysis, had nothing to do with his self anymore. Nothing to do with his own personality. Only with his clearcut sense of urgency. His mission. This is my mission. And if I have to drown in it, or die accomplishing it, well… so be it. I know how to swim back to the surface anyway. I shall and must pave the way. So that the way shall be known and made for others too.

Serge: somewhat like a pathfinder. (Padvinder. Pad is the  Dutch word for way as well as for Kroete)

Joke: A path-knower, I should say. A Kroete-savant.

Serge: That was precisely one of Christian’s Totem-Tiere. Der Kroete. De pad. Better a padweter, than a bedweter (better a Lux-lucent, than a Sermon-serpent). Hahaha!

Joke: A real Kroete-savant, indeed. And with this, I can also clearly see what the message his he wanted to leave for his love Eva. Suche mich nicht! I mean: do not look for me in the darkness, in which I descended. And please go straight up towards the Light, when your Time shall come. Because I shall be there too, waiting for you. I have a strong feeling that Christian wanted to lift her up. To bring her towards light. Not by means of death. But by means of life. Please enjoy, his message is. Be well. Here on earth , as much as in the afterlife. And know that I shall already be part of that light, when you shall come. I will be there. But… in the meanwhile. He is still very busy down there, for the time being, and for as much as one can speak of Time on the other side of our reality of course. I can really feel him being busy. Digging his holes, drilling his ways through the realms of darkness.  And he is not uncomfortable there. Or afraid. In fact, he is happy there. He feels like a fish in the water. He is in the right place, at the right time. He is still busy accomplishing his mission, on the back of his Kroete, in the underground floods of darkness.

Serge: This is exactly what he described in one of his Shamanic Travels.

Joke:  He resolutely did not experience any form of fear, over there where he went. One has love, and one has fear. From frear comes hatred, anger, disust, agression etcetera. From love comes compassion, wisdom, happiness, joy. Christian took off, from the center of his singular neutrality, into the abyss. He deliberately went into the darkness. Not to end up with darkness, but in order to shed light into it. This, precisely, made him in many ways I would say, untouchable. The special message he conveys to this, and now I am looking to Eva again, is that he wants to let her know: please start to feel compassion too. Because at the moment that this was revealed to him, all matters of anxiety were solved automatically. It feels to me that, just because of his non-compromising attitude towards life, Christian was not able to fully be compassionate. He leaned more towards his sharpness: hey guys, wake up! He enchanted through ways of anger. Temper. He used the hammer to shramble the closet of porcelain and glass. I feel that at the moment of his death, he descended into the underworld with the strongest possible emotions of  compassion.  The image that comes to me, is that of a flower that opens herself on that very  moment of truth. In the warming light of his own compassion.

Courtyard where the Air Poet landed harshly in 2001. Seen from the window he broke with his aluminium suitcase, gasping for air.

Courtyard where the Air Poet landed harshly in 2001. Seen from the window he broke with his aluminium suitcase, gasping for air.

Serge: So actually he did find what he was looking for?

Joke: Most certainly, yes. And that I find very beautiful. Also to me. Because this morning I still felt; oh gee, why this lack of compassion that was revealed so strongly. I did not feel it. I did feel the young and enthousiastic little rascal, the impatient boy who wanted to tell and reveal. As well as the image of the angry man, trying to break through walls of pettyness. The person who wanted to kick us in the ass and tell us to wake up. To see. Listen. And above all: feel. Christian raged against the smallmindedness of his surrounding Austrian society. The remnants of a fascist past that was never really shed-off. His rage against authoritarianism, racism, hatred, crypto-fascism that he felt so strongly choked by. In this matter, his suitcase was a strong symbol. To him, it was a symbol of the closedness of mind of his fellow countrymen. In the case, the secret of their salvation laid. The softness, the soft powers of wisdom and tolerance and compassion.

Serge: That is why he wanted to shred the suitcase to pieces, didn’t he?

Joke: Indeed, that is why. He wanted to tear down the walls of pettyness that people had constructed around their individual souls. He wanted to open up the suitcase of compassion to the world. And yes, he managed really to finally open it up during the last instances of his life. And consequently by hammering it during that dark night in December, he was able to pour out the soft and tender and important side of that which lied hidden on the inside. The softness of humanity. But he had to die for it. He had to make that sacrifice. A longtime ago, one could buy waterflowers, orchidaes of crepe-papier in the store. That is what Christian was, at the moment of his death, a waterflower of crepe-papier. Opening up towards the light, be it moon- or sunlight. One can also see him as some sort of a Phoenix. A mythical bird, who flew up out of the ashes of darkness and death… Christian did not feel himself like such a bird during his Fensterstuerz, but he was some sort of creature on its mission towards the underground.  He wanted to pave the way for other souls stuck in the underground. Cause the people he combatted in his more ardent fragments of prose and poetry, were in fact the souls still kept in darkness by their own incapacity to feel love and compassion. So what he went to do, was to take off and work out for them precisely. To make it possible for those souls to be finally enlightened. To uncover their selves hidden in and covered by darkness. Am I a bit clear in what I say now?

Christian Loidl - Air Poet

Christian Loidl – Air Poet

Serge: May I chant a song for you, that was written by Christian? And that may well be a splendid connection to what you just evoked?  First of all, the motto to his dreamlike Shamanische Reisen are the following lines: “Ich muss vollkommen hineinschauwen ins Schwarze und Unbekannte”.

“ich muß vollkommen hineinschaun ins schwarze und unbekannte.” – Christian Loidls Reisen in Unter- und Oberwelt

Furthermore, the song I want to sing….


ich bring dir aus der unterwelt


langsame augen

langsame augen


mit käferzungen leck ich dich

mit käferzungen leck ich dich


mit eulenaugen schabe ich an dir

mit eulenaugen schabe ich an dir


ich bring dir aus der unterwelt

ich bring dir aus der unterwelt


langsame augen

langsame augen

(aus: Christian Loidl: pupille, Wien: edition selene 1998, S.54)

Joke: That is beaufiful! I have a tendency to remain silent for a long time now. But… the fact is, that Christian was not able to make these very lines clear during his life on earth as a poet and human being. No matter what he wrote or tried. He felt the urge to convey this to the people in some other way. He needed to reach out to their soft spot. Their softness. By means of compassion. Through means of the senses too. Cause then he could go further than before. Thus he could learn how to swim and progress against the current of Time. As long as people live according to the structures of the walls they built, according to the patterns of their fears and ego-related attitudes, me-me-me, everybody will look the other way  than where the light comes from. And the underworld of which we speak, is filled with countless black pieces of everybody. The covered pieces of the souls that have not been put into the light yet. The pieces and the knowledge that one is not aware of yet. Christian went into that abyss, those dark caverns under the earth, to paves ways – exits – out of the darkness.

Serge: Forgive me my question, but isn’t that a bit arrogant? Hochmutig?

Joke: No it was not Hochmutig, arrogant, because Christian really felt the urge to do what he had to do. It was natural to him. Not a deed of self-esteem or glorification. This was the pure and simple mission he had to accomplih. And it is a mission that is very necessary to fullfill. Not some kind of illusionary task him put himself to. Not at all. Precisely that is why he felt such a gravity on the  night he decided to take up his task. It was not an easy task, but it had to be done. .He could not feel other than being sad and lonely. Deserted, set apart from the others. What gave him strength was his completely self-assured feelings that he had to do it. And that it was nothing else but just and necessary. This is how things were. Christian fully listened to his inner self. And that is what told him to do what he did. (Again Joke makes those wide, cirkling moves with her right hand. As if she is turning a flat and horizontal wheel with the palms of her hand, from left to right.)

Serge: That is a generous gesture, isn’t it?

Joke: Yes, these are the cirkles he felt he had to spin around and around. The cirkles of shamanism….

Christian Loidl (1957-2001)

Serge: Could you ask him what precisely was the role of poetry on his path of life? Was it just a vehicle, or was poetry the  purpose of it all?

Joke: The answer that I get, strangely enough, is clearly that poetry was the purpose of it all. It was not just a vehicle. But in his case, vehicle and purpose, path and goal are so intertwined, that they end up being one and a whole. Christian’s path, turned out to be his work of art. That was his genius and singularity. Everything came together, both in his work as a poet as in his utterings as a human being. That is also precisely what I meant, when I said that apart from being a non-compromising soul, he was an artist and wizzard who was also very balanced and self-aware in the actions he took and the steps he made. I am tempted to say, that in his case there was no room left between action and thought. The thinking process, was left behind. And that, precisely, is the purpose of it all. That is poetry in its purest form. Form does no longer follow, but is function itself. And function is thus also form in its purest way.  Christian managed to overlap his inner self with what he uttered to the outside world.

Serge: It seems to me that the German literary world of conventional critics and readers,  was never really able – nor willing – to relate to the works Christian wrote and the often awkward but outstanding performances he gave as a performing poet. Does Christian still have a message left for those people?

Joke: I feel that this is very true. Surely, many people liked what he wrote and were amazed by the inner foce with which he evoked his own verses. But most of them could not make a connection with it to their inner selves.  And that is a tragedy, because this is precisely what he tried to purvey with his verses and performances: please go back to your inner selves. Relate to the cristal clear transparency of your own original souls.  Stay close to that originality. That genuineness of character. I feel that a large part of his audiennce, his readers and spectators, was actually looking for a connection outside themselves rather than within themselves. Christian was aware of this “malentendu”. This misunderstanding, very much so. He also carried something very clear and sober in himself. He was able to distance himself from his work and his audience in a very adult and wise manner. The critics, I sense, probably were never very fond of him. Not because they disliked him. But because they could not at all relate to him. This tribe of judges, did not have a clue of what he was about to say or utter. And I am afraid this will still remain so for a very long time to come. Most of them are controlled by a very strong urge, coming forth of ego and uncertainty, to put everything into categories, hierarchies and distinctions. Terms they – as a manner of speaking – consequently vomited out over his work.  Most critics proved themselves to be douaniers, Grenzbeambten at the borders of the Palace of Literature, demanding valid ego-documents before they would be willing to open the gates to their inner sanctum. But in the case of Christian, these Grenzbeambten stood aside with empty and bare hands. What the fuck is he talking about? What for heaven’s sake is he doing there on stage? These people did not have a clue to jugde him with.

Serge: Did this hurt his feelings as an artist?

Joke: Not really. But i t did enhance his feeling of loneliness. I sense a strong feeling of solitude, regarding Christian as a poet and person.  His question was quite a desperate one: why on earth does nobody really understand me, even though I try by all means to make myself so utterly clear? And even though  I try to choose the path  of simplicity, youngness, curiosity, open mindedness? Is it so hard to grasp the simple messages of an inner truth? Christian worked from the depth of his own passions and his own wisdom. This was very personal, and very sincere and unfurnished. But precisely because of this non-compromising attitude towards art and life, his message was not received on the other end. That is also why he felt the urge to go all the way in the end. It is only through his last act of will, his self chosen death in fact, out of a grander form of compassion, that he has finally been able to achieve his mission of enlightenment. Literally, to enlighten the path for those stuck in the dark. He could not accomplish this during his lifetime, because his approach was too sharp, too obscure, too angry also. It somehow lacked the basis of love and compassion, that he started out from while literally diving into the underground. Still, he did what he did – also as a poet who tried to confront and illuminate people in his own discerned manners – because he felt he had to. There was no other way. His way was the only way, because it was the way  of his inner truth.

Ah-Pook Maya God of Destruction

Ah-Pook Maya God of Destruction

Serge: If I understand you well, Christian is still busy performing his work underground?

Joke: Indeed he is. I can feel him work his way through the Unterwelt, a bit like a mole who is digging his corridors in order to pave ways towards the light. He is happy there. He knows where he is, and why he is there. He also very well knows the way back to the upper world. I can sense him as some sort of frog or Kroete, joyfully floating on a warmer, dark underground stream that is leading ultimately towards the light. He is happy there where he went, because he is fullfilling his task.

Serge: Christian also carried within him the mysterious trademark of a so-called “hick-up”, that could pop up from his inner depths in the most unexpected spontaneous instances. It was an auditive trademark, quite tenderly described by his nom de plume Farudin-al-Hak as “the scream of a peacock lost in Allah’s Zoo”. This scream was really characteristic of Christian, it could come bursting out of his body at the most unexpected moments… What exactly are your thoughts or feelings, concerning this hick-up? (* Dear Eva, perhaps you could help me here. I mean no disrespect, but I somehow keep forgetting how exactly this hick-up was conveyed to Christian, in which way and by whom… This is a story that in one way or other seems to remain a mystery  to me….)

Joke: Yes, I feel that this “hick-up” was a discernate part of the distance he carefully kept to the outside and earthly world he lived on. It was a trademark of his desire to disassociate or inability to  connect to earthly matters. A character-trade due to perceive the world through a microscope. He embraced it, and did not have feelings of disgust for it. It marked the person he was, on the level of his soul. It did not stem from his ego, or his desire to stand out on a personal level. He accepted it, for ninety percent. He was who he was. And this hick-up was a symbol for his standing out. It was in some ways convenient for him, because it enhanced his awareness of all the walls people had constructed in society to differ and alienate others. The hick-up made this extra clear for him. It strengthened him in his mission he had to accomplish. But it also, once again, made him a bit more solitary than he would have been otherwise.

Serge: What exactly did Love mean to Christian?

Joke: Christian’s approach towards earthly love may remain somewhat mysterious to us, indeed. Because of his uncompromising attitude in his work and his life. Earthly love implies that one personally connects and intimately bonds with other human beings. That one relates to one another on a basis of trust. What I can feel concerning Christian, is that he was living so much in greater spheres, that he found it hard to form these kind of bonds on a personnal and earthly level. The personal ties he formed and the intimate bonds he held high, had to be on the same level as where he operated on. He was a non-compromising figure. And for that reason, for example, probably choose not to have children. Can you please once more state his name, so that I can still be as precize as possible in what I say?

Serge: Christian Loid….

Joke:  Yes. What I feel is that he did not care too much about hardcore earthly matters. All things originating from earthly sources, he found quite uninteresting. He just did not care about them. What he did care about, was his vision. He wanted to be truthful to his own, inner self. His inner guidance. To that, he was unquestionably and unconditonally faithful. In matters of love, faith was quite irrelevant. A soul can contain multitudes, he found. What he sought, was to surround himself with people who could relate to his inner quest of artistic truthfulness and poetic bravery. People he could therefore truly love.

Serge: Am I right in thinking that the Kroete (Pad), was the one exquisite Totem Tier of Christian Loidl?

Joke: The Kroete, most certainly. But I also see an animal that is a lot faster than that. A Haase, I think. Yes, it also is a Haase. Because Christian had this enormous, boundless speed with which his mind could travel. The Totem-Tiere were symbolic vehicles for his mind, to travel with. And to discover things with, through all possible realms of the unknown. Be it under or above ground. In die Unter oder die Obere Welt. But just as with his poetry and the forms in which he wrote or performed it, vehicle and purpose came together in the end as one. Also, I can see a creature with wings. An eagle. Or even a mythical bird, like a Phoenix.

Serge: Or a Garuda, perhaps?

Joke:  Or Garuda. This being a symbol of his desire for overview. Clarity. Sharpness of vision over the entire hemisphere of things on and under the surface of this planet. The urge for being part of an overflow.

farnblüte_121610f_ck (6)

What I think is so special about Christian, is that I do not happen to feel any Ego anymore contaminating or inflicting with his inner purpose. This is also very new to me. Normally people still need parts of their ego and personality, to fullfill their earthly missions. So that, whatever it is that we feel we have to do, we can realize it in the here and now. But with Christian? No such thing whatsoever. Fuck all egotism and fuck all cults of personality, he seems to say. He simply could not refer to that. From the outside, he therefore might have seemed quite extreme and radical, while from the inside he was totally sincere and simply who he was. No Aufschmuck at all. I am actually quite happy, I must say, to have been acquainted in this manner, through this session, with his soul. I was not familiar with him before at all. I am grateful that I have been granted the opporunity to read his soul. It is quite rare to feel someone whose jacket, if I may say so, has been loosened up to such an extent already. Whose aura seems to have been departed in such a mature way, from all our regular earthly matters that usually tie us to the ground. Christian tells me from where he is now, a message full of love and compassion. In utter clarity: come on now! Come on! Do your thing! Listen to yourself. For him, there was no such thing anymore as less or more. Better or different. The one or the other. That has to be so, if one is so accomplished in embracing the oneness of it all. That is why Christian saw it as his task to tear down those eartly walls of human behavior and break that suitcase of humanity into pieces.

I think we have come round now, with our session concerning Christian Loid. This dance is over. I thank Christian and the Upper and Underworld, left and right, for all information given to us. Now our roads and energies may part once more. And while I say this, I can hear the sardonic laughter of Christian high above or beneath me. Part once more? Dear lady, in the end there is nothing to part or diverse,  really. Bullocks! Me, who usually always ends up by dividing back our energies into  individual spheres.  In order to not take something with me, that does not belong to me. Christian’s mind is much wiser than this. He does not discern into what is mine or thine. His or hers. Here or there. He knows that everything turns around and comes around, in endless cirkles of time and roundabout turbulances of space. But, at the other hand, he grins while granting me the right to do as I am used to. From his baseline of compassion. Erbarmen. Truly beautiful it is.


FUER DEM SCHAMAN DES FEUERS UND VERSCHWINDEN. In Memoriam Christian Loidl 1957 – 2001 – am 10en Todestag 16.12.11

Christian Loidl – Air Poet

Publikationen: Weisse Rede (1990), Wir mussen leise sein wie Pfirsiche (1990), Falsche Prophezeiungen (1994), Mortu Tombu Miyi (CD 1994), Wiener Mysterien (1995), Farnblute (1996), Zauberspruche (CD 1998), Pupille (1998), ICHT (1999). Kleinstkompetenzen (2001). Ubersetzungen: Radio Sermonettes von Hakim Bey (1996), ‘Skandal. Essays zur islamischen Haresie’ von Peter Lamborn Wilson (1997).

Christian Loidl

Geboren 1957 in Linz/Oberösterreich.
Verstorben am 16.12.2001 in Wien.

“geboren. affenmütter reichen ihm ihre babies, damit
er sie wiegt und ihnen lieder beibringt. er hält sich
selbst für einen der nettesten und gemütlichsten
menschen, kann sich aber irren. er ist mehr gespenst
als legende. er ist der sternenbär der tiefsee. seine
großmutter bemerkte häufig, man müsse in seinem fall
das maul einmal extra erschlagen.” – Christian Loidl

Loidl-Kalligraphie von Nazar Honchar



Taub dem hellen Licht in Deinem Kopf. Leg den Rest zur Seite.

Hör, was dann noch flüstert, stöbert, atmet in der Stille.

Was bleibt an Taubengurren, Fröschequaken

Sprudeln des Lebens. Schwör ab dem Gewäsch.

Lass den Wind fahren. Hör auf die Weise des Lebens.

Lass sein, was muss. Heiße den Abschied willkommen.

Sei langsam, schlau, Klang. Von Vögeln gesungen.

Gelange zum inneren Ich. Erinnere Dich was jeder vergisst.

Weiss was du werde, sei wer Du bist: singendes

durchdringendes. Ein Loidlisches (L)Icht.


Text: Serge van Duijnhoven 


aus dem holländischen übersetzt von Jaan Karl Klasmann

pic taken on 16th of December 2010 by Swantje Lichtenstein in Vienna

‘Mortu tombu miyi’  (the title of the following poem) = a vernacular saying in Haiti, meaning: all things burried and gone. It was the title of a specific cycle of poems from Falsche Prophezeiungen, a magnificent book written by the Austrian poet Christian Loidl, who died in December 2001 at the age of 44 after tragically falling out of a window in his Viennese appartment – a death similar to the one of Bohumil Hrabal, the Czech writer he highly respected. Hrabal seemingly fell down while trying to spot a blackbird that was singing underneath his hospital window. Chris – just before tumbling towards his death – also must have been enchanted by the luring song of some dark bird that waited to get out of its cage and ‘melt with the air’.

In some way, it feels as if Chris fulfilled the crystal-clear imperative uttered by the enlightened voice that enchantedly rises up at the end of his last book of poetry: Kleinstkompetenzen; Erinnerungen aus einer geheimen Kindheit : ‘Luft musst mann sein… Luft musst mann sein (…)’ – in English: ‘Air is what we should be… Air is what we should be’. The day before the accident, Chris had sent me a message that he had changed his email address into ‘’ The symbolic meaning of this I only understood weeks later, when I visited Vienna to take part in the memorial-night organised by his close friends and allies. After having climbed up the sandstone stairs of the building in the Vereinsgasse (II Bezirk) where Christian lived, my eyes fell on a little blue metal plate that was attached to the frontdoor of the deserted apartment that I knew quite well, saying: ‘airpoet’. It was a souvenir Chris had taken home from one of his travels in Lithuania, where this magical word simply means ‘airport’. Suddenly, it all clicked and became clear, and I realised that my friend indeed must have melted with the air he aspired so wisely and enchanted so dearly.

Unique footage – shot by Arlette van Laar in the year of Christian’s death 2001. Irrwahn. Christian Loidl performing at the LiteraturWERKstatt Berlin, March 2001.


mortu tombu miyi


the laserbeam in front of the nightclub

touches the sky in search of God

all air blows away

the moon stands high

as a tiny fingerprint

in the stained window

of heaven

we see more

talk less

thunder in the far land

of our memory

water drops mudd

rain is still more clear

than blood

to live is to retreat

a ritual of goodyes

a wounding in slomotion

the ailment of addiction

our dreams fade away

like fog during the day

our beloved ones depart

what we cherish perishes

what we leave behind is the pain

to go beyond is to be healed

to bear the chain you said

one has to sing – because

air is the important thing

the air is always young

the air wears no grey hair

the air never ends up

in a wheelchair

Luft müsst mann sein

Luft müsst mann sein


Nicht mehr so mühd

Nicht mehr so mühd


Wach müsst mann sein

aus: Bloedtest (De Bezige Bij, album + cd 2003)

Harry Smith, Early Abstractions


After our first meeting, I invited Christian as a participating guest of poetry for our MILLENNIUM GOES SUBZERO party in the Dionyx-Studios underground cellars of the Posthoornkerk in the Haarlemmerstraat of Amsterdam, 22 nov 1995. MillenniuM was the cultural magazine of cross-over art that I had founded with a bunch of rebellious youngsters in 1993. The magazine closed ist books as planned at the eve oft he new Millennium – dec 31st 1999. Christian wrote an hilarious and sharply observed account of his experience at our festival in nov 95, that was co-organized by quite a reknown houseparty organization called HEALERS INC… The story of Christian has become a remarkably often downloaded and well read story of warning  fort he hub of well aware and beware travellers from the alternative scene planning to go to Amsterdam – once so belovedly labelled (also by Christian) as the city oft he MAD MASTER. Christian adored anagrams, as anybody who knew him well will certainly recall. The lighthearted, humourous and personal account radiates the undeniable feeling of deception and amazement that this peculiar experience left in Chris‘ his mind. The times are continuously changing of course, for better or worse. For the former HQ of the Mad Masters with a clear interest in peeping through the doors of perception that are believed to lead up to the palace of wisdom, a drastic turnarouund was taking place in these years. Amsterdam changed from a harbour of cultural open mindedness and drug related tolerance, to another gentrified mausoleum of business, pettiness, commerce, designer-neighbourhoods and classy taste. No more provo, no more squats, no more laboratories of alternative experiment and bohemian lifestyles. The age of advertisements, branding, fashion, trends and trendspotters, affluence and overall moral corruption of society in all possible ways, was already gaining an unstoppable momentum in the Amsterdam of 1995. I still find Chris his account as can be read hereunder, of a very sharp and sensible kind. It tells in a very accurate way the order of events of that very night at the festivities under the surface oft he city, but it also stands out as a powerful story of a myth unraveled. A story of a demasquee. The persona of Amsterdam as the chosen city for the Mad Master, was ripped off the face of the capital by the brute and empty-headed gatekeeper that stood at the gate of the ecclesiastical cellar where fresh air was declared to be an illegal commodity.  Quite a legendary character, this four square meter giant without any remorse or empathy, that would not misfit in one of those grim stories of Greek mythology:

Courtyard where the Air Poet landed harshly in 2001. Seen from the window he broke with his aluminium suitcase, gasping for air.

Illegale Frischluft

Ein Hinauswurf in Amsterdam

© by Christian Loidl

Erster Eindruck vor dem Bahnhof: reine Luft; die Beatmung durch den Regenhimmel und den unsichtbaren Hafen. Gehsteige und Glasscheiben sind sauberer und die Cof feeshops zahlreicher, als erwartet: HIGH LIGHT, THE GREENHOUSE EFFECT, PICK UP THE PIECES. GAY CINEMA, TOPLESS BAR, TAXFREE DIAMONDS, Auslagen, vollgerammelt mit fleischf arbenen Attrappen, GRAND HOTEL KRASNAPOLSKY CONGRES-CENTRUM, LET OP ZAKKENROLLERS.

Im Polizeigebäude, durch die Fassade ganz aus Glas, ist die Gestik von US-Filmcops zu verfolgen, schulterbreit, hellblaue Hemden. Hanfdampf an allen Grachten. Trotz Reisegepäck, bei Regen und zeitweisem Hagel, schwebe ich. Am Himmel hängen Wolken, aber keine faschistoide Faust. Kein Plakat redet vom Ausländer-Raus. Niemand trägt Doc Martens oder Nazi-Haarschnitt. vor ein paar Wochen, höre ich, hat die Polizei für ein besseres Sozialnetz und höhere Pensionen demonstriert und bei dieser Gelegenheit den Süchtigen und Obdachlosen warmes Essen serviert. Das Festival, zu dem ich eingeladen bin, hat den Titel THE NEW RAGE. Wo sich hier eine neue Wut verstecken soll, ist mir ein Rätsel. Rage made in Austria, das wäre schneller illustriert. Soll ich den Amsterdamern erzählen, wie die Skins im Fünfer in der Laudongasse lautstark beschließen, mir nichts zu tun, weil ich Inländer bin? oder, weniger gemütlich, wie meinem Freund in Linz, neben mir im Kaffeehaus von hinten, ohne die kleinste Eröffnung, ein BruceLee-Tritt ins Gesicht fliegt, daß das Jochbein splittert und in einem Auge sich die Netzhaut ablöst? Wir haben den Schläger nie vorher gesehen. Die Polizei erwischt ihn zwar, nimmt aber nur seine Daten auf und läßt ihn gehen. Uns sagen sie, es sei ihnen wurscht, wer wem den Schädel einhaut. Erst nach zwei Stunden ist ein Inspektor bereit, eine Rettung zu rufen. “Sans Ina sicha, daßs a Rettung brauchn? Se san eh ned schwea falezd.” Nach einem Jahr wird der Schläger zu zwei Wochen Haft verurteilt: nicht wegen Körperverletzung ( ein paar Zentimeter höher, der Tritt wäre tödlich gewesen) , sondern wegen fünf Gramm Haschisch in der Westentasche.

Serge van Duijnhoven, dem ich die Einladung verdanke, ist Techno-Dichter, fünfundzwanzig, mit einem Grinser wie der junge Herkules. Vor solchen Leuten würde mir peinlich zumut mit dem Österreichbild aus der Geisterbahn, das in Holland ohnehin Klischee ist. Lieber möchte ich beweisen, daß es auch bei uns freie Köpfe gibt und Rage nicht Ressentiment heißen muß, sondern, was mich betrifft, poetischer Furor. Veranstaltungsort sind die sogenannten Katakomben unter einer ehemaligen Kirche in der Haarlemmerstraat.

Das Festival, erklärt mir Serge, ist der Versuch, dem TechnoPublikum, in eine House-Party wie in ein Dragee verpackt, Performance-Kunst zuzuführen. Es wird meine erste HouseParty. Wörter wie House, Rave, Jungle, Chillout haben mir bisher nur vage Vorstellungen von Prozessen und Zonen vermittelt, für die ich mir eher seit langem zu dumm als seit kurzem zu gescheit vorkomme.

Das Publikum liegt, hockt, geht umher, schlürft, pafft, knutscht, quatscht, probt erste Zwischenrufe, und ich bin der erste Dichter auf der Bühne. Ich denke an Österreich als entrückten Erdteil: wo sich der halbe Saal umdreht, wenn jemand einmal mit einem Seidel hereinschleicht. Hier bin ich vorläuf ig nicht mehr als ein Stück Ambient-Geräusch, finde mich nach meinem Auftritt aber dann doch mehr gemocht als übersehen oder abgelehnt.

Wirklich zahlreich und manisch munter wird das Publikum erst, als die Performances vorbei sind und unter Hypno-Hänmern das Tanzen anfängt. Selber schon in Bewegung, die Brustmitte massiert von einem obstinaten Baßton, nehme ich mit Kameraaugen, schwingenden, das Bildergleiten auf, das die Körper verteilen, das Roboter-Stampfen und den Lächelverkehr, stürze mit dem Blick erstmals an Schlundpupillen vorbei (Extacy?) , einem Jungmännergesicht, hart und weiß wie ein Ziegel. Setze mich vor die Toilette, weil nur dort Ruhe und Platz ist, Notizen zu machen.

Vom Tanzen ausgetrocknet, erfinde ich ein Forschungsprojekt: Ist es möglich, jetzt, während die Party auf eine erste Klimax zuwogt, ein Glas Orangensaft von einem Labyrinth-Ende bis zum andern zu tragen? Die Antwort kommt, das Durchmäandern leichter ist als erwartet, doch als Überraschung:

Nein. Und zwar, weil mehrere Leute meinen Orangensaft wollen. Im Augenblick, als ich mein Glas einem vor einer Sekunde noch unbekannten Weltraumkrieger überlasse, treffen vor mir Sonja und Susanna zusammen, die zwei Mazedonierinnen, jede mit einem Bier für mich. Beiden ist unabhängig voneinander eingefallen, daß ich Durst haben könnte. Daß wir miteinander getanzt haben, ist vielleicht eine Stunde her. “Willst du mit mir”, Sonja brüllt es mir ins Ohr, “wo hingehen, wo es so weich und kuschelig ist wie in der Heiligen Jungfrau?”

Ihr Leder-Hüftschwung läßt von der Zigarettenspitze Glut abregnen. Susanna schließt sich an.

Die Chill-Out-Zone ist ein Betonbunker, vollgestopft mit Leuten, heiß und gebeizt mit Körperdunst und Rauch. Auf der Beton-Plattform in der Mitte lungern vom Bedürfnis nach Benebelt-Hinsinken und dabei noch irgendwen Zu-FassenKriegen Zusammengeschweißte: eine im Augenblick für mich wenig magnetische Szene. Ein am Boden abgestelltes Weinglas wird von einer schwarzen Schuhspitze zerstoßen. Ein schwerer Kerl, beim Sich-Hinplumpsen-Lassen neben mir, läßt sein Bier auf mein Hosenbein schwappen und wird spöttisch, als er merkt, daß ich seine Sprache nicht verstehe. Aus seiner Zigarette steigt mir die Rauchsäule industriell ins Gesicht. Inzwischen kann ich mir vorstellen, daß es mir woanders besser gefallen könnte. Sehr deutlich wächst mein Bedürfnis nach Luft.

Im Gang draußen hocken, angeordnet nach Codes sexueller Anziehung und bevorzugten Stimulantien, kleine Stammesgruppen, so mit sich selbst bekannt, daß ich nur vorbeigehen kann. Am Katakomben-Ausgang hängt ein Schild mit der Aufschrift 4-DIMENSIONAL HEALING. Darunter steht, breitschultrig, ganz in Schwarz, Bürstenfrisur und Vollbart, ein Wächter. Er verstellt mir in den Weg. “Wo willst du hin?” “Nur schnell einmal hinaus, luftschnappen gehen”. Ich mache eine Geste stiegenaufwärts. “Das geht nicht. Geh zurück auf die Party. ” “Es muß sein. Ich brauch Luft.” “Es geht nicht. Geh zurück, geh feiern.” “Stell dir vor”, sage ich, “du als Security läßt einen nicht hinaus und er kriegt einen Kollaps. Wär doch kein Wunder bei der Luft hier. Dann bist du schuld.” “Du hast recht”, sagt er, “ich würd selber lieber auch hinauf gehen. Aber bitte, bleib da. Mein Vorgesetzter macht mir sonst die ärgsten Schwierigkeiten.” “Sag das noch einmal: du kriegst Schwierigkeiten von deinem Vorgesetzten, wenn ich atme?” “So ist es. ” “Dann hat dein Boss Scheiße im Kopf statt dem Hirn. ” “Stimmt. ” Er lächelt. “Aber er ist mein Vorgesetzter. Er ist ein Idiot und außerdem brutal. Wenn ich dich hinauflasse, macht er mich fertig.”

Mein Luftbedarf , ich kann es nicht mehr ändern, ist im Moment dringender. “Wenn er dir Schwierigkeiten macht, sag einfach, ich bin schuld. Sag, ich hab dich physisch überwältigt.” Ich starte treppaufwärts, komme einen Schritt weit und f inde mich zurückgehalten, am Ärmel gepackt, während von oben langsam der Vorgesetzte herunterkommt. Ich fühle mich wie in der Hölle, wo die Verdammten die Kochtopfwand hinaufzuklettern versuchen und – “Hinein in den Kessel mit Siedegeschrei! ” – von ihren Wächtern mit den Stangen wieder hineingestoßen werden. Der Vorgesetzte ist noch ein Stück größer und stärker als sein Kollege herunten, sein Blick aus schwarzem Eis. Seine Begrüßung lautet: “Willst du Ärger?” “Nein”, sage ich, “Frische Luft. ” “Das ist nicht möglich. Geh hinunter.”

“Es ist sicher möglich. Ich muß hinauf.” “Es ist unmöglich. Geh hinunter.” Bin ich hier in Amsterdam (Anagrammiert: Mad Master) oder in Ostberlin, vor dem Mauerabbruch?

“Kann mir bitte”, sage ich, “jemand ein Visum ausstellen, für ein paar Minuten Frischluft?”

“Wenn du wirklich meinst”, sagt der von oben, “daß du da draußen was brauchst, was du hier nicht bekommst, dann muß dir eins klarsein: Einmal draußen ist für immer draußen. Und jetzt hau ab.” “Geht in Ordnung. Ich geh mich nur von ein paar Leuten verabschieden.”

Von den Organisatoren ist keiner zu finden. Olaf Zwetsloot, ein Dichter vom Typus Gigolo aus der Schnitzler-Zeit, Anzug und Krawatte, grüne Sonnenbrille auf den zurückfrisierten Locken, lacht zu meinem Bericht. “Haben wir gleich. ” Jetzt stehen wir zu zweit eingekeilt zwischen den Wächtern. Nach einem längeren Hin und Her, ich höre nicht mehr so genau zu, kommen wir auf die Stiege. Je höher ich steige, je näher ich, durch die unbeleuchtete Kirche im Galopp dem Ausgang komme, umso besser wird die Luft. “Luft, Luft! ” Der Wächter, mit einem Gesicht, als sei ich mit dem Flarmenwerfer unterwegs, rennt mir nach.

Wie wenn einem Mitte Juli zu Mittag in Süditalien die ersten Schlucke Eistee durch den Schlund rinnen, so trinke ich die Luft. Aus dem schwarzen Himmel fällt ein mit Hagel vermischter Regen.

Hinter mir klickt etwas: der Wächter läßt die Sicherheitstür zuschnappen. Für den Moment ist mir warm und das Nasse angenehm. Nach ein paar Minuten, jemand kommt heraus, schlüpfe ich wieder hinein. Nach keinen zehn Sekunden steht er wieder da: “Ich hab dich doch grade hinausgeworfen. Was willst du schon wieder?”

“Ich hab meinen Mantel da und einen Hut, einen Pullover, ein Sakko, ein Notizheft und ein Glas Weißwein.” “Du bist draußen. Hau ab. ” “Du bist doch hier die Security. Du sorgst dafür, daß ich mich sicher fühle. Aber mir kommt vor, du willst, daß die Leute Angst vor die haben.”

Er sagt nichts. Er stößt nur ein Grunzknurren aus, wie ein Monster in einem Zeichentrickfilm, dem zum ersten Mal ein völlig fremder Gedanke in den Schädel eingedrungen ist. Ich weiß nicht mehr wie, aber ich komme an ihm vorbei. Der Kollege unten sieht erstaunt und irgendwie erfreut aus, daß ich schon wieder da und unversehrt bin. Olaf und Susanna gehen mit hinauf. Ich lasse mir bei allem Zeit, trinke an der Garderobe gemächlich unter Plaudern meinen Wein aus, während der Wächter immer einen halben Meter neben mir steht, Drohung in den Augen. In Mantel und Hut, gebe ich ihm zum Abschied die Hand: “Guten Morgen. Es war mir ein vergnügen, Sie kennenzulernen.” Er geht gemessen bis zur Glastür mit, hält sie uns auf. “Das Vergnügen ist meinerseits, Sir. Ich wünsche Ihnen noch einen angenehmen Abend.”

                                                                                                        Olaf Zwetsloot with saxophone

Olaf, in die Pedale tretend, unterm Regengeprassel, dreht sich halb zu mir herum: “Du bist doch aus Wien! ” “Ja”, schreie ich, vorgebeugt, vom Gepäckträger vor. “Mein Vater”, schreit er, “hat dort gewohnt. Ein paar Jahrzehnte. Bis zur Arisierung. In der Vereinsgasse! ” “Vereinsgasse drei, da wohn ich! “Gibt’s nicht!”




Leichnam Christian

Brave companion

Fall has softly sneaked into its crisp descendant

Today I took your voice with me

When I went for my December walk

“Pay attention!” you said

When anyone asked what to do

With their lives

So I looked around and made note of everything

Along the border of the frozen canal

In matrix abandon

Trying to see what people saw

As they walked. So many dead sights!

What are the rosebeds for in winter?

Who’s there to give your apple to?

Who is there to accept your gift?

When you were little, chere confrater,

Wind tailed you all over Linz.

In Vienna wind looked for you

In first one courtyard

Then another

It overturned fountains, it made your hair

Stand on end. It polished your head

smooth as Harry Smith’s Eastern Eggs

How can we ever go back

To that other life

We cannot. I am sorry

We cannot

Surely, we have strengthened

Not diminished one another

Thou Leichnam Christians

Blessed be all those

Who can warm themselves

Upon the vigour of your memory

I don’t understand the first thing about radio waves

But I think they travel better

When it snows and when it’s cold

Anyway, I can reach out now

And pick up programs of the Dead

And far away – interesting stations

For us here beneath – surrounded

By TVshows and Weihnachtsmaerkte

When I came out here I was trying

To get away from everything

Especially literature

Pump and circumstance

And what comes after

There is in the soul a desire

For not thinking

For being still, Coupled with this

A desire to be strict, yes

And rigorous. But the soul is

As you said Chris, also

A smooth son of bitch

Not always trustworthy like

A best friend should be

And I tend to forget that

I tend to forget

I listened when it said

Better to sing that which is gone

And will not return than that which is still

With us and will be with us tomorrow

Or not. And if not, that’s all right too

It didn’t much matter, the voice

Witin me said, if a man sang at all

One may live one may die

Both are good…

That’s the voice I listened to

Can you imagine somebody

Thinking like this? That it’s really

All one and the same?

What nonsense!

But I’d think these stupid thoughts

At night, as I sit on my desk

And listen to William Burrough’s

Dead City Radio

And did you get, what you wanted

from this life, even so

It ended all too soon?

I bet you did. Didn’t you?

Not all of us can call themselves beloved

Like the ones who suddenly departed

From this earth as by mistake

Life: is it a pointless joke

Or lethal plot?

The things that matter

Will always be substracted by

The things that matter not

And isn’t our fate inevitable

Now that we call the little

We remember of it

“the past’’?

Our whole life’s in switchbacks

Still ahead of us

Apart from all those things

That slipped away

Once you wrote to me, you watched a Rose

Breathe in the Prater Park

And this was not meant as a metaphore

It was after you offered a bright green Granny Smith apple

To a young woman sitting on top of her boyfriend

‘Thank you’, the lady said in plain disgust

‘We have eaten already’. You threw the apple

Over their heads into the splash

And walked on. Wondering why

The roses looked boring

And not what you would want to see

It is so easy, you wrote, to pick a rose

In a public park. You ripped off

A handful – heads of roses

And they still looked

Like yesterday’s leftovers

You ripped them up.

That’s when you saw the rose breathe.

Next time I would come

You would play me the record of Ustad Salamath Khan:

Breath of the Rose. But you never did.

You never did.

I open the door


The door opens me

The voice is silent


The voice is loud

The voice within


The voice without

Shall we look and meet – oh yes!

The line – YOUR line – of song:

Excess, restraint

Clarity and cunningness

The palace of wisdom

From the palm of Blake’s hand

The poignant texture of your voice

The complex radiance of light

The mysterious nature of a Schluckauf

The ravish depth of open eyes

Dear magic friend

Dear gentle wizzard

Lysergic pathfinder

Lyrical lieutenant

The gentle friend you were

The bright star is still shining

Inside = outside

= somewhere

Let us remain just who we were

And worship our kinship

Our togetherness

Let us be brave, let us be bright

Let us be neither out

of heart nor out of sight

But join again where thin air

Meets the thick of night

Let us go on – dear explorer

Let us quietly continue

To erase and rewrite the letters

On the chalkboard of our lifes

Give me some of your good company

Throughout this earthly cold adventure

Shine on, bright friendly star

Guide on, dear gentle knight

Let us all hereunder be

Just a somewhat more

Like thee:

Gentle, tender and polite

The very last words you wrote to me:

“May synchronicity always bless thee”

Young Buddha met Georg Trakl

In a Viennese courtyard

The inquisitive spirit

Of a shaman

And the temper of a

Wondrous child

Vereinsgasse 3

Ein Gast im mitten der Vergaser

Death, mosquito like,

Hovered and supped at the periphery

Time, like the light in our brown eyes

Is running out as we climb

Up the mountain

Out of sight

Christian Loidl – pic taken by Marcus Gindelhuber (copyright protected)

“Marcus Gindelhuber” is a professional photographer who took the above picture took the photo at an already famous mushroom session in a tree at Kautzen (Waldviertel).

[ zum Gedenken an Christian Loidl 16 Dezember 2009 ]


Listen to the voice of Christian Loidl, towards the end of this Videoclip. “Luft musst man sein…”


Werfen die Schalen auf den Boden, sacken den Taumel in die Nuss

an der Pforte steht die Spinne mit dem erhoben Finger und erfragt

mit einer Unterschriftenliste die Namen der Anderen, hält eine Schüssel,

sammelt in Gier und Heuchelei ein, was fehlt. Nachsichtig ist er klein,

die Zeichen zu deuten nicht Mann, nicht Frau, befallen mit Blutschuld und

Wunden klaffen auf ihren Mündern, offen an öden Orten hausen sie und

fragen die Hexe aus Endor und kennen sie nicht, wissen um Seirim und seine

Schwestern, sagen die Sprüche nicht, auf den Knien rutschen sie auf die heiligen

Berge, an den letzten Gletschern saugen sie die Kälte ab,stürzen sich in

neue Fluten, Orkane und Seewehen, glauben nicht an Bocksgestalten

sie fürchten den eigenen Feind, ängstigen sich vorm Geist,

der im Mund seine Hausstatt hält und Kiesel türmt auf die Fragen der Welt,

setzen auf den Handel mit Purpurstoffen unter den Sklaven und herrschen

über die Herren, wenn die Sonne sich schwärzt und der Mond errötet,

wenn Gog und Magog an der Türe läuten und die Nackten mit dem gekrümmten

Rücken und den Häuptern, in Schlamm fallen sie, stecken bleiben sie,

vor den Augen ihrer Kinder lesen sie es, verdattert.


von Swantje Lichtenstein



Ah-Pook Maya God of Destruction


Remembering a discussion I had

some time ago with sister Swantje Lichtenstein in Duesseldorf

Am listening again – by shere accident I thought – to one of my old magnetic tapes from the nineties. Sticking my ear and mind into that magnificent piece of literary audio-junk called Dead City Radio by/with William S. Burroughs. One of my favorite albums ever. My dear friend and poet Christian Loidl – today is his Todestag, so I now realize this fact is not so accidental after all – introduced me to this wizzard for the first time in 1995 in his flat in Vienna, Vereinsgasse. Where he – today seven years ago – flew out of the window after having taken an overdose of a rare Siberian mushroom.

“Dead City Radio” is a true gem of cut up poetry put to music in a most sensitive and workable way.
Question: “What are we here for?”
Answer: “We’re all here to go…”
The old magician gives readings from a variety of sources including “Naked Lunch”, “Interzone”, and “The Western Lands”. He invokes his vision in the name of Pan, god of panic; Ah Pook, the destroyer; and even Jesu the Christ. “Invoke” is the proper word, for this is a work of magic – be it black or white. Burroughs is weaving a vision. He wants us to peek through the chinks and see the monsters that lie behind the machinery of control – behind the great shining lies and the bounds of the Prometheus called Homo Sapiens. His objective is no less than a basic disruption of reality itself.
Please try to see the video belonging to the Ah Pook The Destroyer prayer – about (cosmic?) control – you will love it I am sure:

“Question: Who really gave their order?”
“Answer: Control. The ugly American. The instrument of control.”
“Question: If control’s control is absolute, why does Control need to control?”
“Answer: control needs time.”
“Question: is control controlled by our need to control?”
“Answer: Yes.”
“Why does control need humans, as you call them?”
“Wait… wait! Time, or landing. Death needs Time, like a junky needs junk.”
“And what does Death need Time for?”
“The answer is so simple. Death needs Time for what it kills to grow in. For Ah Pook’s sake.”
“Death needs Time for what it kills to grow in. For Ah Pook’s sweet sake? You stupid vulgar greedy ugly American death-sucker!”

Zjivili to brother Chris out there in the realm of Ah Pook’s universe of Time.





All strangers were born as children of their families

All strangers have played in houses they called home

On est tous des étrangers. Travellers coming round

wandering through a space that everybody

has to confisquate. But where there’s a will

there’s a way. Stubborness is what drives us all

and drives us crazy. To live fully from the land

the soil in which the seeds are spread with our hand.

The hair on our heads is as the cane on our roofs.

Our cracked skin is as the eroded walls of our shags.

Transparency is the scare of our bones. Our voice cries

at best for help. What we are seeking is rest.

Asilum in eternity. What we are is where we have been

falling: cerebral hunters and hunted prey.

We are game in the woods. A hungry flock in nature’s

hungry mouth. We are obedient and futile. Tiny particles

floating around. Our names have been assigned

and even the gift of life was not our choice.

Every single good we own and are is borrowed

shareware, bonds and loans. Property of Time

alone; that vicious, greedy stockbroker and billionaire

who having been born without a soul, supports no other’s

company. Who has no friends or relatives, and rules

the earth as if he were the master of the universe.

We owe him all – as he insists. His will is merciless.

Who prays for help, will be harrassed. Who disobeys

will disappear. He holds us hostage. Nobody is free

to stay. We have to leave and sneak out like thieves.

When evening comes we pack our bags. We cross the border

in the thick of night. Our exitpapers are called: death.


From: Eva Lavric

Sent: Sunday, December 11, 2011 10:03 PM

To: Undisclosed-Recipient:;

Subject: “zuerst verzaubere dich selbst” – zum 10. Todestag von Christian Loidl, 16.12.2011, 19.00h, Tachles (und zwei neue CDs von CL)

Liebe Freunde von Christian Loidl!

Heute gibt es gleich mehrere wichtige Ankündigungen:

– Zunächst möchte ich an die Veranstaltung im Linzer Stifterhaus morgen (Mo) abend um 19.30h erinnern, bei der die “Gesammelten Gedichte” von Christian Loidl vorgestellt werden, Es liest Harald Bodingbauer, Musik: Martina Cizek und Edith Lettner; Büchertisch wird es auch geben!

– Vor allem aber ist es jetzt wirklich Zeit, dass ich Euch die hochoffizielle Einladung zu der Veranstaltung am 16.12.2011 (also am nächsten Freitag) schicke, das ist genau der 10. Todestag von Christian Loidl. Wir beginnen um 19:00h im Tachles (Otto Lechner wird gleich am Anfang vorbeischauen, weil er dann noch eine andere Veranstaltung hat); um 22.00h gehen wir in Form eines Fackelzugs zur Christian-Wohnung (Vereinsgasse 3/12) und gedenken seiner zu seiner Todesstunde im Hof. Danach geht es in der Wohung weiter, das ist die allerletzte Gelegenheit, diese Wohnung noch im Originalzustand zu sehen, weil ich ja Ende Februar raus muss. Es wird ein Abend unter Freunden; die ganz offizielle Veranstaltung für ein breites Publikum ist dann am 30. Jänner im Literaturhaus. Jaan Klasmann und ich werden aus den “Gesammelten Gedichten” lesen (speziell die autobiographischen Texte von Christian), außerdem sind noch dabei: Serge Van Duijnhoven, Hillary Keel, Bernhard Widder, Christian Katt, Susanne Toth, Wolfgang Musil – und Ihr!

– Am 2. Dezember hat es ja schon im “salon” in der Praterstraße eine Buchpräsentation der “Gesammelten Gedichte” gegeben, und auch eine Präsentation der Ergebnisse der “schule für dichtung”-Klasse “farnblütenlese” (die läuft noch bis 16.12., bitte weiterhin mitmachen!). Hier nun der Link zu den Fotos von dieser Veranstaltung:

– Auch von der “edition farnblüte” gibt es Neuigkeiten: Von 12. bis 14. Dezember (jeweils ab 19h. Leseprogramm ab 20h) nimmt sie teil an der Kleinverlagsmesse im Amerlinghaus “XXXXXXXSMALL”, in der Galerie im Amerlinghaus, Stiftgasse 8, 1070 Wien. Dort könnt Ihr Bücher und CDs von Christian Loidl als Weihnachtsgeschenke für Eure Freunde und für Euch selbst erwerben…

– Es gibt übrigens seit ganz kurzem zwei neue CDs von Christian Loidl bei der “edition farnblüte”: “wir müssen leise sein wie pfirsiche – zaubersprüche und wilder wort-jazz” und “bei uns dahoam – zaubersprüche und lieder”, (Neuauflagen von einer MC und einer CD, die beide seit vielen Jahren vergriffen waren) – beide sind bei allen Veranstaltungen am Büchertisch vorhanden und erhältlich.

Ich hoffe, Ihr habt Zeit und Muße, zu der einen oder anderen Veranstaltung zu kommen!

Weihnachtliche Grüße

Eva Lavric

Univ.-Prof. Mag. Dr. Eva Lavric
Leiterin des Instituts für Romanistik
Leiterin des Frankreich-Schwerpunkts
Universität Innsbruck
Innrain 52, A-6020 Innsbruck
Tel.: +43 512 507 4203

Christian Loidl

“Air Poet”

© 16.12.11 – C.L. & SvD

Videos fuer dem Schaman des Feuers und Verschwinden

OP ZOEK NAAR HARRY SMITH – MISTER MAGOO – In het voetspoor van een ontraceerbare legende



In het voetspoor van een ontraceerbare legende

  • Harry Smith, 1923?-1991

`Ik heb Harry gevraagd, hoe ik hem het beste aan kan kondigen. Zijn antwoord was: “Als je maar niet zegt, dat ik een authoriteit ben op een of ander gebied.”  Harry is cineast, schilder, calligraaf, verzamelaar en archivaris van oorspronkelijke Indiaanse muziek en Folk en een componist van de allerbeste soort. Harry is een alchemist.’
(Steven Taylor, componist, zanger, dichter, acteur, muzikaal begeleider van Allen Ginsberg)
– uit `Der Webmeister des verlorenen Fadens: Harry Smith’, door Christian Loidl, in: Christian Loidl, Christian Ide Hinze und Winfried Gindl, Die Jack Kerouac School of Disembodied Poetics (Klagenfurt 1992), p.116.

Harry Smith

Zijn naam is even triviaal als zijn voorkomen enigmatisch. De kring rond de beat-poets beschouwde hem als leermeerster of `oudere broer’ die als een soort van levend orakel te pas en onpas kon worden geraadpleegd. Andy Warhol noemde hem een `geniaal filmer en schilder’. Allen Ginsberg plaatste een afbeelding van diens werk op het omslag van zijn Collected Poems 1947 – 1980 (Harper and Row) en nam hem een tijdlang persoonlijk onder zijn hoede. Ginsberg liet hem zelfs enige jaren intrekken in zijn eigen appartement in de Lower East Side in Manhattan; een cohabitatie die niet zonder spanningen verliep. De huisarts van Ginsberg stelde Harry Smith aansprakelijk voor de hartklachten van zijn patiënt. Smith verliet desgevraagd de woning, maar werd later uitgenodigd door de beat-dichter om zich te komen vestigen in Boulder Colorado, niet ver van Ginsbergs zomerresidentie in Denver, aan de voeten van de Rockies. Harry Smith kreeg een kleine, leegstaande houten barak toebedeeld in de tuin van het Naropa Instituut, een vrije alternatieve hogeschool waaraan Allen Ginsberg verbonden was als docent van een door hemzelf opgerichte vakgroep literatuur – de `Jack Kerouac School of Disembodied Poetics’.

In Boulder bracht Harry Smith zijn laatste jaren door als `shaman in residence’ en lector-hoogleraar op het gebied van de `curieuze anthropologie’, levend van een bescheiden wedde en een financiële toelage die jaarlijks beschikbaar werd gesteld door de bandleden van de legendarische psychedelische rockband The Grateful Dead.
In 1991, het jaar van zijn dood, ontving Harry Smith nog een Lifetime Achievement Award tijdens de Grammy Award uitreiking voor zijn uitgebreid geannoteerde anthologie van Amerikaanse Folkmuziek, waarin vele unieke opnamen te horen zijn van vroege blues, bayou-muziek, kinderballaden en cowboyliederen. Folkways Records heeft het werk in 1952 uitgebracht in een corpus van negen langspeelplaten, en speelde (volgens Bob Dylan en Ry Cooder) een cruciale rol bij de herontdekking en wederopleving van folkmuziek aan het begin van de jaren zestig.

Hoeveel grootheden hem ook bewonderden, prezen of steunden, voor het grote publiek bleef Harry Smith een onbekende. Maar ook voor de mensen die hem van zeer nabij hebben meegemaakt is Smith uitermate obscuur gebleven, een wereldvreemd heerschap, even geniaal als gestoord, fascinerend en afstotend tegelijk. Een orakel van onmenselijke lelijkheid en verbluffende eruditie, een sfinxachtig kunstenaar en archetypisch geleerde die leefde met het hoofd in de wolken, onmogelijk in de omgang, permanent berooid, maar in het bezit van een schat aan kostbare kennis en curiosa.
Behalve dat hij de eerste Amerikaanse kunstenaar is geweest wiens werk, samen met dat van Marcel Duchamps, te zien was in het Louvre in Parijs in 1951 en dat hij gezien wordt als de `grondlegger van de Amerikaanse onafhankelijke film’ (J. Hoberman in de Village Voice, 2 dec. 1991), wist hij naam te maken met een hele serie van unieke verzamelingen, varierend van Indiaanse heilige voorwerpen tot en met Oekraiense beschilderde paaseieren. Zijn collectie papieren vliegtuigjes (stuk voor stuk gedateerd en met vermelding van vindplaats) groeide uit tot de grootste op aarde en is overgedragen aan het Smithsonian Air Space Museum in Washington DC. Ongetwijfeld is het de combinatie geweest van dergelijke wapenfeiten alsmede zijn bizar-markante uiterlijk (bochel, baard, grote bril en geringe lengte) die van Harry Smith grotendeels een legende hebben gemaakt.
`Does Harry Smith really exist?’ vroeg filmkritikus Jonas Mekas zich in 1965 af in de Village Voice toen Harry’s langverwachte film Heaven and Earth Magic in omloop werd gebracht. `Jarenlang is Harry Smith een zwarte en omineuze legende gebleven en een bron van vreemde geruchten’, aldus Mekas. `Sommigen zeggen zelfs dat hij deze planeet lang geleden al heeft verlaten.’

Christian Loidl (1957 – 2001)

Met Harry Smith maakte ik kennis in november 1995 in Hotel Winston in de binnenstad van Amsterdam. Of beter gezegd, ik maakte kennis met zijn geestverschijning. Harry zelf was al enige tijd dood. Hij stierf op 27 november 1991 in het Chelsea hotel in New York, naar verluid op 68-jarige leeftijd. De Harry Smith die ik leerde kennen was een incantatie opgewekt uit restjes lysergisch zuur en marihuana-dampen die geanimeerd het café werden ingeblazen door de Oostenrijkse dichter-performer Christian Loidl (auteur van oa. de dichtbundel/cd Kammermusik für Feuer und Verschwinden), destijds te gast op het New Rage festival van MillenniuM.
Loidl gaf niet zomaar een imitatie ten beste. Er werd iets over hem vaardig, anderhalf uur lang werd hij iemand anders. Zijn stem werd krakerig, oud, gebarsten, Amerikaans. Zijn motoriek werd traag. Zijn oogopslag vernauwde zich tot dunne streepjes waardoor hij gluurde als een jongen door een spleet in de schutting. `Ik ben Harry Smith’, verklaarde hij, `en het is me opgevallen dat paddestoelen en zeker de soorten die groeien in dit vochtige land van windmolens en ingepolderde weilanden nauwer verwant zijn aan insecten dan aan planten…’

Harry the Alchemist pouring milk into milk. Picture taken by Allen Ginsberg 

Korte tijd later, op nieuwjaarsochtend 1996 in Wenen, vertelde Christian Loidl me hoe hij zelf met Harry Smith was geconfronteerd tijdens een symposium over experimentele film in Boulder. `Ik dacht: deze gnoom is beslist de oudste man van de wereld, op z’n minst honderdtachtig’, aldus Loidl. `De man was nauwelijks groter dan een dwerg, liep uiterst langzaam en voorover gebogen vanwege een bochel, had haren die als spinnenwebben tot op de schouders hingen, een witte spaghettibaard vol schilfers, basaltzwarte tanden en een bril met buitenproportioneel grote glazen. Vanachter zijn baard en reusachtige bril leek hij als hij sprak te glimlachen. Van dichtbij zag ik dat zijn ogen dichtgekoekt zaten tussen dikke gele wallen van verhoornde huid. Harry sprak kwakend en begon zijn lezing met de vraag of iemand in de zaal een cassetterecorder mee liet lopen. Toen iemand dat bevestigde zei hij: “in dat geval mag ik niet vergeten zodadelijk een minuut of wat te hoesten; een hoest is zeer moeilijk te imiteren, zeker niet als je bijzondere woorden in het hoesten verwerkt zoals de familienamen van mensen; de kunst is het om tijdens het hoesten de klankkleur van die namen intact te laten…”
`Harry was niet bepaald een innemend heerschap’, vertelde Christian Loidl in Wenen. `Eerder een onvriendelijk, nooit volwassen geworden kind. Iemand die ongastvrij was, gierig op het boosaardige af, en die de mensen om hem heen bij voorkeur beledigde. Je wist nooit of hij je in de maling nam of dat hij het meende. Ik ben een keer bij hem thuis geweest, in zijn kleine houten woning in de tuin van het Naropa Instituut, een afspraak die tot stand kwam na bemiddeling van een docent aan de Jack Kerouac School. Harry bood me druivensap aan in het smerigste glas dat hij temidden van zijn beschimmelde bende kon vinden. Zijn huisje zag er van binnen uit als een boomhut, met tussen de hoge stapels boeken overal stenen en dikke takken, en boomstronken die dienden als zetel. Ook herinner ik me een geknoopt tapijtje met de beeltenis van Marcus Garvey als admiraal op het schip van de Black Star. Toen ik recorder en microfoon uit mijn tas tevoorschijn haalde, vroeg Harry die tegenover me wiet plukte uit een grote plastic zak argwanend of ik het gesprek wilde gaan opnemen. Ik zei: ja, als u er geen bezwaar tegen heeft. Vervolgens nam me de kleine zwarte Sony recorder uit de hand en onderzocht het apparaatje minutieus. Uiteindelijk zei hij: “Vanochtend vroeg heb ik nog vogelgezang opgenomen met een soortgelijk apparaat. Toen ik daarmee bezig was, hoorde ik plots iemand saxofoon spelen. Grappig nietwaar. Ik neem vogelgeluiden op, en ineens klinkt er een saxofoon… Zeer grappig – zeker als je weet dat Charlie Parker `Bird’ werd genoemd.”

Harry on Second Avenue


Toen ik dacht dat daarmee het ijs eindelijk gebroken was, murmelde Harry dat er op dat moment vreemde stemmen in de lucht zaten en dat hij niet graag had dat die stemmen op band verschenen. Onverrichter zake nam ik afscheid, waarbij Harry me bij de deur van woning nariep: “Als je nog eens problemen zoekt, klop dan gerust weer bij me aan…”

The Kavyayantra Press is the imprint for chapbooks and broadsides published through the Department of Writing and Poetics. The press is housed in the cottage where filmmaker, scholar and musicologist Harry Smith resided. Printers Brad O’Sullivan and Julie Seko teach letterpress printing courses, which are offered every semester.

In Boulder Colorado moesten volgens Christian nog heel wat mensen te vinden zijn die me wat meer duidelijkheid zouden kunnen verschaffen omtrent het fenomeen Harry Smith. Harry was een publiek figuur op het Naropa Instituut, en in de vier jaar dat hij daar had doorgebracht had hij zeker zijn sporen nagelaten. Tijdens een reis die ik in de zomer van 1996 door de Verenigde Staten ondernam was ik dan ook vastbesloten dit universiteitsstadje aan te doen om meer over hem te weten te komen.

(foto van Harry Smith in 1988, gemaakt door Allen Ginsberg. Voedsel: meeneemchinees. Harry is geradbraakt, dakloos, blut en zit met kapotgereden knieen na een aanrijding door een auto)

Boulder is sinds de jaren zeventig dé centrale ontmoetingsplek voor de On the road-generatie en haar nazaten. Het als uiterst vrijzinnig bekend staande stadje ligt centraal in de VS en vormt letterlijk een crossroad tussen de Oost- en de Westkust, het Noorden en Zuiden.
De geest van de beats, levend en dood, is in Boulder nog volop aanwezig. Op main-street bevindt zich een Beat Bookshop die wordt gerund door een betrekkelijk jonge dichter-alcoholicus genaamd Tom Peters. En op een veldje buiten de stad staat nog het karkas van de beschilderde bus van de Merry Pranksters, die daar na een decennialange trip van mondiale geestverruiming door Ken – de chauffeur – is geparkeerd. Op de terrasjes van de café’s in Boulder zie je mannen met baarden die schaakspelen, studenten die Indiase sigaretjes roken, moeders met baby’s in draagzakken, meisjes met piercings. Boulder is Woodstock Forever, het tot leven gewekte decor van een Beatle-song, met magische paddestoelen die groeien in de bergen, wilde aardbeivelden rond de buitenwijken en café’s met namen als Pennylane en Helter Skelter. Beat oppergod Allen Ginsberg wist welke plek hij uitkoos toen hij samen met de Tibetaanse monnik Chögyam Trumpa aan het Naropa Instituut in Boulder zijn hogeschool oprichtte voor Poëzie, Dans en Meditatie.

Het Naropa Instituut (School for Continued Education) bestaat uit een landelijk complex van Victoriaanse houten huizen met veranda’s, prefab barakken, een moderne bibliotheek van steen en glas en een ruim gazon met bosschages en loofbomen waaronder behalve het huisje van Harry ook twee Japanse theehuisjes op palen schuilgaan.
De theehuisjes zijn het leslokaal voor de studenten Japanse theeceremonies. In Boulder kun je daar op afstuderen. De keuze is uit winter- en zomerceremonies. Een greep uit het overige lessenpakket (in de keuzevakkengids staat nadrukkelijk: `Bring your imagination to class’) Je kunt sjamanisme en ecopsychologie bestuderen, macrobiotische shiatsu en de kunst van het Japanse bloemschikken.
In de boekenwinkel van het Naropa Instituut worden (naast volkorenmuffins) boeken verkocht met titels als: True hallucinations, Narrow Road to the Interior, Getting our bodies back, The Social Face of Buddhism, Gateway to the miraculous.
Een Gateway to the miraculous; dat is wat Boulder in vele opzichten is. In de Boulder Weekly las ik de curieuze mededeling dat `de lucht in Boulder een te laag gehalte aan realiteit bezit.’[1] En in de bibliotheek van het Naropa Instituut, vernoemd naar Allen Ginsberg en in 1993 ingewijd door een groep zoemzingende Tibetaanse lama’s, hangt in de hal een bord met de tekst: `de werkelijkheid is voor mensen die het aan fantasie ontbreekt.’

– Tom Peters’ Beat Book Shop: 1713 Pearl Str., Boulder Co 80302, # 303 444 7111.

(* Onder de kop Reality check in de Boulder Weekly stond die week te lezen: `”De lucht in Boulder bevat een zeer laag gehalte aan realiteit”, zegt hoofd ingenieur Hugh Jorgen van het National Centre of Atmospheric Research. “In sommige buurten is het realiteitsgehalte lager dan veilig kan worden geacht. Soms zo laag als vijftig partikels per miljard. Als de concentratie in de atmosfeer dit soort niveau’s bedraagt, zien we een toename in vreemd gedrag.”)

In de bibliotheek vraag ik een film op van Harry Smith die op video is overgezet: Heaven and Earth Magic, het magnum opus waar de alchemist-cineast twintig jaar aan zou hebben gewerkt, veelal liggend in bad. De badkuip was Harry’s favoriete werkplek voor toepassing van een procédé waarbij hij filmframes met de hand beschilderde en bewerkte.
Smith heeft in zijn leven in totaal 23 films gemaakt in een stijl die door filmkritici is omschreven als `picturaal, hallucinant en hermetisch.’ Zelf noemde Harry zijn filmwerk een vorm van `magisch illusionisme’. De uitvinder van de cinema zou volgens Harry de legendarische monnik, filosoof en wiskundig-geleerde Giordano Bruno zijn geweest die op de brandstapel belandde omdat hij zich met zijn lumineuze geest de wrok van de kerkelijke authoriteiten op de hals had gehaald.

Nadat ik de videoband van Heaven and Earth Magic in de recorder heb gestopt en een koptelefoon om mijn hoofd heb geklemd, hoor ik geluiden van vogels en van kletsende mensen, een bel, klokken, stoomlocomotieven, brommers, verkeer, een roeispaan in water, het klotsen van golven tegen de boeg van een schip, koegeloei, machinegeluiden en kikkergekwaak. Ik zie bewegende poppetjes, fantasierijke contouren, voortdurende transformaties van getekende figuren en kleurvlakken. Erg psychedelisch van aard, een beetje in de stijl van de collage-filmpjes uit Monty Python’s Flying Circus. De filmbeelden zijn over het algemeen nogal wreed en elementair. Ik zie een injectienaald die in een oogbal wordt gestoken, krioelende insecten, rondtollende reptielen en een feest van dansende skeletten. De film duurt pakweg een half uur.
Op de videofilm na is er verder weinig van of over Harry Smith te vinden in de bibliotheek. Zelfs in de dikke biografie over Allen Ginsberg is de moderne Prospero alleen traceerbeer in een minuscuul voetnootje, en dan nog zonder verdere uitleg. Na lang zoeken in kaartenbakken en registers kom ik op naam van Harry Smith dan toch een soort kaartje tegen, waarop behalve een nummer en een stempel van het Naropa Instituut de volgende tekst staat:

En met de zonden van de kinderen moeten de ouders gekweld worden
– levensloop van Harry Smith, door hemzelf geschreven:

`Geboren in Portland, Oregon, als kind van ouders wier dwaasheid wat betreft hun geslacht tot een cyclische sociale en religieuze manie voerde. Deze dwong hem om zijn eigen dualiteit met groot enthousiasme te omarmen en een huwelijk met het dualistische principe aan te gaan: `Breng de mensen zover tot ze denken dat ze denken, en ze houden van je. Breng ze tot denken, en ze haten je.’ Natuurlijk leverden de omvang van zijn oneindige ellende en zijn welbekende begeerte hem menig private en publieke mecenas zodat hij zijn uitstapjes naar de afgestompte honger aan de grens van stem en visioen kon financieren. Hij heeft ongeveer 1500 opnames gemaakt voor beperkt wetenschappelijk gebruik en zo’n 120 commerciële filmpjes. Hij heeft 23 films geproduceerd, waarvan ongeveer de helft gemakkelijk te verkrijgen is.Hij is naar Boulder gegaan om te ontdekken waarom hij zo’n verdomde zot is, en hij had gehoord dat Boulder de beste plaats is om dit te doen.’

Ook vond ik een wit briefje waarop met een typemachine de titels stonden getikt van colleges die Smith in de vier jaren van zijn aanwezigheid in Boulder heeft gegeven:

1. de rationaliteit van het naamloze
2. is zelfreflectie mogelijk?
3. communicatie, quotatie en creatie
4. de grammatica van het bewustzijn

(foto van Allen Ginsberg en Harry Smith, genomen in Ginsbergs appartement in New York, met als onderschrift: ‘Clowning Around…’)

Harry Smith verbleef een viertal jaren in een kleine houten barak op het terrein van het Naropa instituut, temidden van zijn curiosa: zijn kasten vol geluidsbanden, papieren vliegtuigjes en speelgoed, zijn prullaria, boeken en katten. Het gebouwtje – een soort schuur eigenlijk – doet nu dienst als atelier voor studenten die op bibliofiele wijze dichtbundels willen leren drukken. In het huisje staat de Kavyantra Press oftewel de `poëziemachine’, een handmatig te bedienen drukpers gebouwd door Vandercook Chicago aan het einde van de vorige eeuw.
In het huisje ontmoet ik Neil Gil, een vriendelijk ogende kerel met een ringbaardje, een rond brilletje en een wat opdringerig buikje dat zich strakspant onder een donker T-shirt met het opschrift Grease. `Dit gebouwtje is een klein heiligdom’, zegt Neil. `Harry’s geest hangt hier nog altijd.’ Hij leidt me rond door de diverse vertrekken. `Dit is waar hij sliep, dit was de living, hier was de keuken en hier was de badkamer… Er is flink uitgemest toen Harry was overleden. Containers vol met spul, takken, boomstronken, boeken, keien, speelgoed, papieren vliegtuigjes, dagboeken en geluidsbanden hebben we uit het huisje geruimd. Gelukkig is vrijwel niets zomaar weggegooid of beland op de vuilnisbelt. Door sommigen is letterlijk gevochten om de nalatenschap.’
‘Alles in zijn woning, zijn leven, zijn omgeving was onderwerp van een voortdurend experiment. Harry maakte hele geluidscomposities van een druppelende kraan, een fluitende theeketel, een aanslaande koelkast. Hij maakte ook opnamen van de footballwedstrijden, van het geluid dat opsteeg uit het stadion, hij probeerde zelfs het geluid vast te leggen van sneeuw die smolt. Van al zijn verrichtingen hield hij een logboek bij.’
`Hier’, zegt Neil, `op de plek waar nu de drukpers staat stond destijds de bedbank waarop Harry sliep. Midden op het bed lag de uitgedroogde placenta van een van zijn katten die in dit huisje was bevallen. De placenta zag eruit als een ster. Niemand mocht de vlek verwijderen.
De kinderen van Boulder kenden Harry als Mr. Magoo. Ze vonden dat hij leek op een kabouter. Hij had meestal veel bekijks als hij ‘s zomers door de tuin dwaalde met zijn koptelefoons om en een microfoon in de hand, bezig als hij was om geluidsopnamen te maken van de eekhoorntjes of vogels of van zijn jeugdige toeschouwers.
Hier op deze tafel stond altijd zijn grote oude Philips magnetofoon met twee spoelen. Onder de tafel lag een stapel zwarte dunne dozen waarin hij zijn metaalbanden bewaarde, stuk voor stuk nauwkeurig gedateerd. Harry zei dat hij werkte voor het Smithsonian Instituut, dat hem betaalde om opnames te maken van situaties die blinde mensen in het dagelijks leven nogal onzeker maakten. De bedoeling was dat Harry’s tapes gedraaid zouden worden in auditoria waar blinden vertrouwd konden raken met chaos en rumoer.’
Na de rondleiding door Harry’s Place zet Neil zich weer aan het werk achter de zwartglimmende en goedgeoliede Kavyantra Press. Het boekje dat hij bezig is te drukken heet `Passing Freaks & Graces’. De poëzie is van een vriendin, de pentekeningen zijn van Arthur Still, de zoon van het gelijknamige bandlid uit Crosby’s, Still, Nash & Young.

Early Abstractions by Harry Smith 

De weefmeester van de verloren draad

(voor Harry Smith, 1923?-1991)

de heer die ik probeer te zijn
toont zich als primaat:
`Is het niet schrikken hoe vaak
ik uw geachte neef was?’

wie kan hier de laars-
zwarte koffie uit Marokko
wat schelen? Breek een vlam
en je bent een klotegenie!

massagenezingen zullen spoedig volgen
de artsen zullen ontiegelijke
tovertrucs ondergaan

hij, die de maan viert
kan de sneeuwval hem verwonden?

lik, jullie politieheren,
lik de tranen van mijn haren!

bevrijd mijn betaling in munten!
alles strikt cash, wij allen
vertrouwen in god
van augustus tot april.

(het rookhol stal koren-
veldwijs van het brandpunt der rede-)

is reiner dan bloed

gevorderden, zieken en slechten:
allen eindigen in dezelfde

hoe ernstig we zijn:
onze borsten
zijn groter dan
hoofdjes van baby’s!

het touw krijgt weer kleur en
beweging door trilling

heeft iemand een mes, opdat ik
mijn koffie kan snijden en
hem een douche aanbieden?

hang me op, alsjeblieft,
na de dood!

gedicht van: Christian Loidl

Oorspronkelijke titel: `Der Webmeister des verlorenen Fadens’, uit: Christian Loidl, Christian Ide Hinze und Winfried Gindl, Die Jack Kerouac School of Disembodied Poetics (Klagenfurt 1992), p.116- vertaling Ludo Blok.

Harry Smith stierf op 27 november 1991, tijdens een uitstapje naar New York waar hij in het Chelsea Hotel verbleef. Als reden van overlijden is opgegeven: een hartstilstand. De mythevorming rond zijn persoon is er alleen maar door verhevigd, zo merkte ik toen ik Boulder vorig jaar bezocht. Uit de verhalen die mensen me vertelden, kwam Harry nauwelijks als een mens naar voren. Iedereen die hem van nabij had meegemaakt, had wel een verhaal paraat over zijn, met geheimzinnige gebeurtenissen gepaard gaande, confrontatie met de magier annex hoogleraar en kunstenaar.
Het patroon van die verhalen vertoont sterke overeenkomsten. Meestal zijn er atmosferische merkwaardigheden die Harry’s verschijning begeleidden, kon de vreemdste taal uit zijn mond worden opgetekend en schijnt zijn curieuze verschijning een verlammende indruk te hebben gemaakt op de omgeving. Daarnaast zijn er de wonderlijkheden die meestal alleen zijn voorbehouden aan heiligenlevens, zoals Harry die zich nooit waste, maar toch niet stonk of smerig was. Harry die nooit at, maar toch stokoud werd (of die indruk maakte). Harry die een formule wist waarmee je jezelf onzichtbaar kon maken. Harry die kon communiceren met objecten en dieren. Harry die in contact stond met hogere machten. Tenslotte zijn er dan ook nog de geruchten als zou Harry hebben gewerkt voor de CIA.
Doug Thorburn, advocaat in Boulder, lokte me mee naar een Old England-achtige kroeg, met de belofte dat hij `hele verhalen’ over Harry had te vertellen. Ik was hem tegen het lijf gelopen in de Beat Bookshop van Tom Peters; een blonde, sympathieke man van middelbare leeftijd met heldere, ontwapenende blauwe ogen. Hij had zich uit eigen beweging in het gesprek gemengd toen hij hoorde dat ik op zoek was naar verhalen over Harry Smith. `Ik ben toehoorder geweest bij enkele van zijn colleges toen ik als aspirant dichter een zomercursus volgde aan de Jack Kerouac School of Disembodied Poetics’, zei hij.
In de Old England kroeg laat Doug de ene na de andere `sjneps’ aanrukken door een serveerstertje in cocktailkledij.
Hij dwaalt voortdurend af, maar uiteindelijk komen dan toch `some great interesting stories about Harry’ boven die Doug me niet wilde onthouden. `Harry leefde voortdurend op de pof. Hij was een professioneel uitvreter die van iedereen geld leende en zelf nooit geld had. Harry verkocht zelfs de boeken die hij cadeau kreeg of die hij van anderen had geleend. Ik weet dat hij op gegeven moment een film wilde maken en toen naar een vriend is gegaan die hij van zijn plannen vertelde. Harry zei dat hij geld nodig had voor zijn film, en vroeg of hij wat geld kon lenen om naar New Jersey te reizen waar hij iemand kende die hem verder kon helpen. Eenmaal in New Jersey vroeg hij aan diegene of hij niet wat geld kon lenen om in Washington DC te geraken, waar hij mogelijkheden zag om geld in te zamelen. Via de talloze mensen die hij benaderde op zijn omzwervingen, heeft hij honderdduizenden dollars bijeen gekregen. Toen hij eenmaal genoeg geld had voor de film, heeft hij het bedrag aan een of andere snoeshaan in San Francisco overgemaakt. Het geleende geld heeft hij nooit teruggegeven.’

vroeg schilderij van Harry Smith

Ook bij Tom Peters van de Beat Bookshop is de drank onontbeerlijk om meer over Harry Smith te weten te komen. In zijn boekwinkel reageerde Tom erg ontwijkend op mijn vragen. `Ik kende Harry niet echt goed’, zei hij. Van anderen had ik juist gehoord dat Harry nogal op Tom gesteld was.
`Ik zag hem niet regelmatig’, zei Tom. `Ik had niet genoeg boeken die hem interesseerden. Hij wilde dat ik alle boeken over eugenetica voor hem apart zou leggen. Maar ik bezit vooral een literaire boekhandel zoals je kunt zien, en geen medische. Achteraf gezien was dat misschien een geluk. Bij zijn dood was Harry me maar zeven dollar schuldig.’
Nadat ik een boek en wat briefkaarten heb aangeschaft is Tom iets toeschietelijker. Hij zegt: `kom maar terug na sluitingstijd, dan zal ik je een en ander vertellen.’
De dorst blijkt ‘s avonds echter sterker dan de belofte om verhalen over Harry uit de doeken te doen. Tom voert me mee van het ene naar het andere bierhol en giet aan de lopende band pitchers met Miller High Life bier naar binnen. We eindigen in de Sundown Bar, waar Tom een toast uitbrengt. Hij drinkt zijn glas leeg, veegt zijn mond af met de bovenkant van zijn hand en vraagt: `Ben je al in Harry’s Place geweest?’
Ik knik. `Was het daar destijds echt zo’n smeerboel als me verteld is?’
There was dirt in the bathtub, but it wasn’t dirty. You know the difference?’, zegt Tom.
`Wat is vies… sommige mensen vinden de natuur ook vies. Bij Harry thuis trof je stenen aan, zand, mos, takken. Maar geen stinkende berg afval. Het was er niet schoon maar ook niet smerig, weet je wel. Harry stonk niet. Hij was op een bepaalde manier zelfs erg netjes en goed geordend. Alles bij Harry had z’n plaats. Hij verzamelde en catalogiseerde alles wat hem interesseerde. Flyers van radioshows die hij had opgenomen. Papier, speelgoed, tarot-kaarten, lege potjes van zijn babyvoedsel-maaltijden, potjes van de pillen die hij slikte. Harry was verslaafd aan valium en hij rookte voortdurend wiet die hij op doktersrecept in grote hoeveelheden in huis had. Hij was nog maar pas afgekickt van zijn alcohol-verslaving toen hij naar Boulder kwam. Toch praatte hij nooit over zijn drankprobleem. Als mensen hem vroegen hoe hij er zo goed in slaagde sober te blijven, zei hij: valium werkt net zo goed.’
`Over het jaar van zijn geboorte bestaat onduidelijkheid.’
`Harry deed daar altijd heel geheimzinnig over. Hij wekte de indruk stokoud te zijn, veel ouder dan de leeftijd die in zijn documenten stond. Dat kwam vooral omdat hij zich zo langzaam voortbewoog. Harry hield rekening met de mogelijkheid dat hij een bastaardzoon was van Allister Crowley met wie zijn moeder in haar jeugdjaren contact had gehad. `Do As Thy Wilt Shall Be The Whole Of The Law’, de bekende frase van Crowley, was altijd een van Harry’s credo’s.
Voor zover ik weet groeide Harry op in een vrijmetselaarsfamilie in Oregon. De man die hem opvoedde, zijn officiële vader, zat in de zalmvishandel. Zijn moeder was lerares op een lagere school.’
Ik vraag Tom hoe het kan dat vrijwel iedereen die naar Harry Smith luisterde tijdens zijn lezingen een totaal andere versie van zijn vertoog reproduceerde. Zowel Christian Loidl als Doug Thorburn hadden me verteld dat niemand bij het overlezen van de aantekeningen dezelfde weergave had van de colleges.
Tom: `Harry had de gewoonte om geen enkele zin die hij begon af te maken, hij sprak volstrekt niet lineair. Allen Ginsberg zei soms tegen hem als hij weer halverwege een zin bleef steken: “maak je zin eens af, Harry!” Waarop Harry zei: “Ik heb m’n zin afgemaakt, eh eh… is een perfect legitieme manier om een zin te beëindigen.” Wat Harry zei was vaak even duister als geniaal. Tussen alle gekwaak en gegniffel kon je plotseling de prachtigste flarden tekst opvangen.’

(omslag van het vierde deel uit de omvangrijke collectie met historische opnamen uit de Amerikaanse bluesmuziek. Het omslag is afkomstig uit een boek over magie, uit de gigantische boekencollectie van Harry Smith, die volgens sommigen geheel en al ‘bij elkaar gejat’ zou zijn uit hebberigheid, volgens hemzelf ‘om in zijn levensonderhoud te voorzien’.)

Christian Loidl had me een lijst laten zien met quotes die hij en de dichter Jack Collom hadden opgetekend tijdens de colleges die ze in Boulder bij Harry hadden gevolgd. Enkele fragmenten:

`Regen is reiner dan bloed’
`Onze borsten zijn groter dan de hoofdjes van baby’s.’
`Chinezen hebben altijd gezocht naar het imperfecte.’
`Ik zou het nu graag gaan hebben over reincarnatie in de poolregio’s.’
`Als een baby veel huilt, zal het later in het leven juist veel zingen.’
`De Aurora Borealis wordt veroorzaakt door de doden die voetballen op de maan.’
`Ik heb bemerkt dat vliegtuigen, als ze in een bepaalde windstroom vliegen, precies zo klinken als lange tibetaanse woudhoorns.’
`Ik ontving mijn basisonderwijs in de baarmoeder van mijn moeder en ik leerde dat alle andere scholastische organisaties daaraan inferieur zijn.’

Tom: `Harry was tot bisschop benoemd in de orde van Thelemieten, een gnostisch gezelschap dat gezeteld was in New York. De mijter die bij zijn benoeming hoorde had Harry gevouwen en geplakt van krantenpapier en de omslagen van tweedehands paperbacks. In die mijter en mantel heeft hij eens een ceremonie geleid in het footballstadion, een soort lentehuwelijk waarbij iedereen met iedereen trouwde, mannen en vrouwen. Tot grote verontwaardiging van de goegemeente die hun eigen kerkdiensten bespot zagen en een proces tegen hem aanspanden wegens blasfemie. Tegen de rechter heeft Harry gezegd: “Edelachtbare, als iemand die al twee keer het laatste sacrament toegediend heeft gekregen, maar nog steeds leeft, kan het niet anders of ik ben door de goden bevoordeeld. De ceremonie is op hun voorspraak gebeurd en zou zonder hun toestemming ook nooit hebben plaatsgevonden…”‘
Tom klampt een van de serveerstertjes aan en kijkt haar diep in de ogen. `Can you bring me another beer please?’
Het bier wordt gebracht, en er volgen er meer. Tom begeeft zich in het gedruis, maakt een ronde langs zijn biljartende vrienden. Draaierig van de alcohol pak ik het opname-apparaat in, sta duizelig op om afscheid van Tom te nemen. Hij is verontwaardigd dat ik niet langer blijf en roept me na, als ik de trap oploop: `kom je niet mee om Harry’s mijter te bekijken, en zijn mantel? Ik heb ze beide thuis in mijn bezit. Een echte bezienswaardigheid!’

Met dank aan Ludo Blok en Christian Loidl, voor hun medewerking en toestemming tot publicatie

Alle illustraties bij dit artikel zijn eigendom en afkomstig van het:

PO BOX 1269
NEW YORK, NY 10009

Geraadpleegde bronnen:

`A Rare Interview With Harry Smith’, door John Cohen in: Sing Out! – The Folk Song Magazine, volume 19/number 1 april/may 1969.

– Een beschrijving van Harry Smith – onder de naam Bill India – is te vinden in Sleeper van Bob Rosenthal. Weird & Evil.

– Notes by Jack Collom, 16 juli 1990 (Harry Smith speaks on creation myths) / archief Christian Loidl

– UPI – obituary Harry Smith/ telex: 28 november 1991 (nwp00023)

– Harry Smith, 1923 – 1991 door J. Hoberman in de Village Voice van 2 – 9 december 1991.

– `The Art of Alchemy; The incredible world of Harry Smith’, by John Feins

– `Ich bin vom C.I.A. …’; uitwerking van gesprek dat drie studentes van de Jack Kerouac School of Disembodied Poetics voerden met Harry Smith in zijn kleine barak bij het Naropa Instituut in Boulder. (in: Christian Loidl, Ide Hinze und Die Jack Kerouac School of Disembodied Poetics, Klagenfurt 1992, p.121)

– `Der Webmeister des verlorenen Fadens: Harry Smith’, door Christian Loidl, in: Christian Loidl, Christian Ide Hinze und Winfried Gindl, Die Jack Kerouac School of Disembodied Poetics (Klagenfurt 1992), p.116 – 119)

_ `Und die Sunden der Kinder sollen an den Eltern heimgesucht werden’ – Lebenslauf von Harry Smith, verfasst von ihm selbst. (in: Christian Loidl, Christian Ide Hinze und Winfried Gindl, Die Jack Kerouac School of Disembodied Poetics (Klagenfurt 1992)

– Boulder Weekly. `Reality check’, 14/VII/96.
De werken van Harry Smith:





    • Number 1-5, 7, 10 Early Abstractions (1939-1956, orig. 35mm, 16mm, color, 23 min., sound) The seven films that make up Early Abstractions are spliced together to be projected as a unit. *
    • Number 6 – 3-D film (ca. 1948-1951, 16mm, color, 1 1/2 min, silent)
    • Number 11 Mirror Animations (1957-1962, 16mm, color, 3 1/2 min., sound )
    • Number 12 Heaven and Earth Magic (1959-1961, 16mm, B&W, 66 min., sound) *
    • Number 13 OZ: The Approach to Emerald City (1962, 35mm, color, silent)
    • Number 14 Late Superimpositions (1964, 16mm, color, 31 min., sound) structured 122333221
    • Number 15 Seminole Patchwork Quilt Film (1965-66)
    • Number 16 The Tin Woodman’s Dream or Kaleidoscope (1967, 35mm, color, wide screen, 14 1/2 min., silent)
    • Number 17 Mirror Animations, Extended 1979 version (1962-79, 16mm, color, 11 min., sound)
    • Number 18 Mahagonny (1970-1980, 16mm, color, 4-screen process, 141 min. non-synchronized sound) Being a mathematical analysis of Duchamp’s “La Mariee Mise En Nu Par Les Celibataires” expressed in terms of Weill’s score for “The Fall of Mahagonny” with contrapuntal images (not necessarily in order) derived from Brecht’s libretto for the latter work.
    • Number 19 Excerpts from OZ: The Approach to Emerald City
    • Number 20 Fragments of a Faith Forgotten, #’s 13, 16 & 19 = #20, (1981, 35mm, color, 27 min., silent)


    • Anthology of American Folk Music,1952, reissiued 1997 Smithsonian Folkways
    • Anthology of American Folk Music Volume 4, 2000.
      The Harry Smith Archives launches its new recording label with Smith’s secret volume in conjunction with Revenat Records.
    • The Fugs First Album,1965 Folkways Records
    • Kiowa Peyote Meeting, 1973 Folkways Records
    • My First Blues by Allen Ginsberg, 1976 Folkways Records


    • Collected Poems 1947-1980 by Allen Ginsberg 1984 Harper and Row
    • White Shroud Poems 1980- 1985 by Allen Ginsberg 1986 Harper and Row
    • The Annotated Howl by Allen Ginsberg 1986 Harper and Row
    • Holy Books of Thelema by Aleister Crowley, 1986 Weiser Books
    • Book by Henry Miller, San Francisco, 1940′s


    • Paper Airplane Collection – Air and Space Museum, Smithsonian Institution
    • Seminole Patchwork Quilts – Anthropology Department, Smithsonian Institution
    • String Figures – Office of Folklife Programs, Smithsonian Institution
    • Goteborg Ethnographic Museum, Stockholm Sweden


    • Solomon R. Guggenheim Foundation 1949
    • Isabella Gardener 1971
    • American Film Institute 1975
    • CAPS 1975
    • Arthur Young 1973
    • Grammy Award for Contribution to American Folk Music 1991
    • Rex Foundation Grant 1989-1991


    • The Museum of Modern Art, New York
    • Anthology Film Archives, New York
    • Oesterreichishes Filmmuseum, Vienna
    • The British Film Institute, London
    • The Cinematheque Francaise, Paris
    • The Australian Film Archives, Sydney
    • Svenska Filminstitutet, Stockholm
    • Moderna Museet, Stockholm


    • 1947-1950 The Art in Cinema Society, San Francisco Museum of Art (Including “Five Instruments with Optical Solo” -one man show)
    • 1963-64 Film-Makers’ Showcase (Gramercy Arts Theater)
    • 1965-68 Film-Makers’ Cinematheque, New York City
    • 1966 New York Film Festival–”The Films of Harry Smith”
    • 1968 The Jewish Museum, New York City
    • 1971 The American Independent Film series, Museum of Fine Arts, Boston
    • 1972 New Forms in Film–Solomon R. Guggenheim Museum
    • 1974 New Forms in Film–Montreux, Switzerland
    • 1975 Centre Georges Pompidou, Paris
    • 1975 Kennedy Center for the Performing Arts, Washington, DC
    • 1975 Whitney Museum of Modern Art, New York
    • 1978 Biennale di Venezia (“Junggesellenmaschinen Le Machines Celibataires)
    • 1980 Anthology Film Archives, Premiere of No. 18, Mahagonny
    • 1981 Moderna Museet, Stockholm
    • 1983 Amos Carter Museum, Fort Worth, Texas (Experimental & Avant-Garde Films in America, From the Twenties through the Fifties)
    • 1993-94 Anthology Film Archives, Heaven & Earth Magic with original frame filters on Magic Lantern Projectors
    • 1995 Saint Mark’s Poetry Project, Premiere of Number 6, 3-D film


    • Naropa Institute Summer Writing Program, Boulder, CO 1988-1990
    • Bard College MFA Summer Arts Program, 1985
    • The Schreber Case:Contemporary Views, SUNY/Stony Brook, 1984
    • Yale University Film Department, 1965


    • Belile, Liz and Borrus, Beth. “Interview with Harry Smith.” Bombay Gin1989.
    • Cantrilles Filmnotes Australia, No 19 October 1974.
    • Cohen John.”A Rare Interview with Harry Smith” Sing Out!: The Folk Song Magazine, Volume 19 Nos. 1 & 2 1969.
    • Frakes, Clint. “Interview with Harry Smith.” Once and For Allmanac 1989.
    • Karlenzig, Warren. “The Art of Alchemy.” AS IS 1989.
    • Kolikitas, Dawn. “Film and the Occult.” Poetry Flash July 1988.
    • Sitney, P. Adams. “Harry Smith Interview.” Film Culture Reader, Praeger, New York, 1970 (reprinted from Film Culture, #37, 1965)


    • Berge, Carol. “Dialogue Without Words: The Work of Harry Smith.”, Film Culture #37, 1965.
    • Cantwell, Robert. When We Were Good “Smith’s Memory Theater” Harvard University Press, 1996
    • Carroll, Noel. “Mind, Medium and Metaphor in Harry Smith’s Heaven and Earth Magic.”, Film Quarterly, Winter 1977-78.
    • Hoberman, J. “Animators from Hell.” Premiere Magazine, April 1991.
    • Igliori , Paula. “American Magus Harry Smith: A Modern Alchemist” Inanout Press, May 1996.
    • Manvell, Roger. Experiment in the Film The Grey Walls Press Ltd, 1949.
    • Marcus, Greil. Invisible Republic: Bob Dylan’s Basement Tapes, Henry Holt, 1997 and Mystery Train E.P. Dutton, 1975, 2nd Ed. 1997
    • Nogues, Dominique. “Les 4000 Farces du Diable: Le Cinema de Harry Smith” L’Art Vivant 1977.
    • Renan, Sheldon. “An Introduction to the American Underground Film.” Dutton, New York 1968.
    • Singh, Rani. The Last Day in the Life of Harry Smith Film Culture # 76 June 1992.
    • Sitney, P. Adams. “Visionary Film: The American Avant-Garde ” Oxford University Press 1979.
    • Sitney, P. Adams. “The Avant-Garde Film “, Anthology Film Archives 1976.

Posted in Allen Ginsberg, Essays, Harry Smith, Naropa Institue Boulder Colorado | Leave a comment |